#: locale=en ## Action ### URL WebFrame_9AECE8DF_8AA1_5755_41C1_278E9CF9CAE9.url = https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d8839.2407236002!2d106.01019111674944!3d20.957696902461148!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x3135a5b286114595%3A0xc84c7f25b0ccf2ec!2zQ2jDuWEgUGjDoXAgVsOibiAoQ2jDuWEgVGjDoWkgTOG6oWMp!5e1!3m2!1svi!2s!4v1779533282301!5m2!1svi!2s WebFrame_900B2F19_8ABF_4ADD_41C2_F4133CDD87DB_mobile.url = https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d8839.2407236002!2d106.01019111674944!3d20.957696902461148!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x3135a5b286114595%3A0xc84c7f25b0ccf2ec!2zQ2jDuWEgUGjDoXAgVsOibiAoQ2jDuWEgVGjDoWkgTOG6oWMp!5e1!3m2!1svi!2s!4v1779533282301!5m2!1svi!2s LinkBehaviour_A19F69E1_9ECD_28C6_41E2_0CF63CFF4244.source = https://youtube.com/playlist?list=PLqMp1pDM6yUNkINzdWMI6JFvrjYNl3-PK&si=UJUJj3TQCIbVsEEX LinkBehaviour_A18F07E1_9ECB_D8C9_41CC_1392A8B136CA.source = https://youtube.com/playlist?list=PLqMp1pDM6yUNkINzdWMI6JFvrjYNl3-PK&si=UJUJj3TQCIbVsEEX ## Media ### 360 Video ### Audio audiores_775CE26F_5400_FA39_41BF_EE0C0C9F5829.mp3Url = media/audio_426EED0C_5403_0FFE_41D1_DE5E09B489C7_en.mp3 audiores_7741035B_5400_FA19_41B8_D2B82186223D.mp3Url = media/audio_4292F97A_5400_F61A_41C3_6825CEEB2DFA_en.mp3 audiores_775AD196_5400_F6EA_41CA_F5469BC726A2.mp3Url = media/audio_42B58866_5401_762B_41D0_F50A3D215E72_en.mp3 audiores_7742845D_5400_FE19_41C0_B296917D9B74.mp3Url = media/audio_42CD2BB7_5401_0A29_41CB_9274C4ECD7F6_en.mp3 audiores_7744250A_5400_FFFA_41D1_E57852973E28.mp3Url = media/audio_42DC222D_5401_7A39_41C2_DCC77D09119E_en.mp3 audiores_4929D846_5400_F66B_41CE_A70F24B32B49.mp3Url = media/audio_431AFD81_543F_0EE9_41B3_D0CE91D354DB_en.mp3 audiores_492829FF_5400_F619_41C9_4217647CA02D.mp3Url = media/audio_431C120A_5401_15FB_41D1_58C9AE94CA0E_en.mp3 audiores_7749C681_5400_FAE6_41D1_69F6482F5E7C.mp3Url = media/audio_437532AC_543F_1A3F_41C6_E1FC7C57D73B_en.mp3 audiores_49288AAB_5403_0A39_41CA_6527A78BCB8B.mp3Url = media/audio_43ACB836_5401_762B_41C8_A653FC37E4F0_en.mp3 audiores_7764F83F_5401_1619_41B5_A13875E99AFF.mp3Url = media/audio_45ABB6AD_5407_1A39_41C0_6E6328380232_en.mp3 audiores_776B7AB7_5401_0A29_41B8_A244BDDD8D49.mp3Url = media/audio_461326FB_5401_1A19_41A5_79D53C9C220B_en.mp3 audiores_77519D11_5401_0FE9_41BC_329420CF36C6.mp3Url = media/audio_461DCBA1_540F_0A29_41BD_DC6EA7EF1212_en.mp3 audiores_776DAB8B_5401_0AF9_41C6_803F9F3BF1DC.mp3Url = media/audio_46481C1F_5401_0E19_41AB_857E9DDFB64C_en.mp3 audiores_77683978_5401_1627_41B1_D3F024B3F0BD.mp3Url = media/audio_467144F7_5401_1E29_418D_0386682EE13A_en.mp3 audiores_776F0C96_5401_0EEA_41CD_EE70380C35A8.mp3Url = media/audio_46CF6D21_5403_0E29_41D2_85F070CF747A_en.mp3 audiores_77545EAD_5401_0A39_41B2_4E3E989153E9.mp3Url = media/audio_46F873A8_540F_1A27_41D2_AF45A696AAFC_en.mp3 audiores_77560F93_5401_0AE9_41D3_C06923C2891D.mp3Url = media/audio_46FE60F2_5407_362B_41D2_8A42C98F3934_en.mp3 audiores_7758A0AB_5400_F63A_41CF_D892B18B5F84.mp3Url = media/audio_4723FB75_5407_0A29_41CB_2114F500C168_en.mp3 audiores_48DE2922_59A4_FD30_41C2_8B0401663BD7.mp3Url = media/audio_4A42C85E_59A4_3B10_41A1_496FE56FC8AA_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 audiores_4CEA924F_5401_7A79_41B8_AC0ABB2204E6.mp3Url = media/audio_4D275FD0_5401_0A67_41C1_365632444340_en.mp3 ### Audio Subtitles ### Title panorama_6E264E08_5292_A138_41C2_B0C68975C963.label = Ban thờ Tam Bảo chù Pháp Điện panorama_6E2AED4B_528D_A338_41D0_B72ECB53E634.label = Ban thờ Tam Bảo chùa Pháp Vân panorama_6E572D76_528F_63EB_41B6_0515C4D687C2.label = Ban thờ Tam Bảo chùa Pháp Vũ panorama_6E7800CC_528D_6138_41C2_63515E00AD90.label = Ban thờ tam bào chùa Pháp Lôi panorama_6E3B496B_5292_A3F8_41D2_3E6BF70069C1.label = Ban tiền đường chùa Pháp Vân panorama_6E4FCB69_528F_A7F9_4193_FEB499A1E0DD.label = Ban tiền đường chùa Pháp Vũ panorama_6E16042D_5295_E179_41B5_4359348203ED.label = Ban tiền đường chùa Pháp Điện panorama_6D955A4B_528E_E139_41D1_21F7BDF6CBBF.label = Bên phải ban thờ Tam Bảo chùa Pháp Vân panorama_6E2A3376_528D_67E8_41CB_A70922A42CE7.label = Bên phải ban tiền đường chùa Pháp Vân panorama_6E29C25D_5295_A1D9_41CB_1BB4DA0840D3.label = Bên phải ban tiền đường chùa Pháp Điện panorama_6E4BCB3F_528D_6758_4194_D00732D2E0B4.label = Bên trái ban thờ Tam Bảo chùa Pháp Vân panorama_6E3477C2_5292_AF2B_41C7_12B6D979D98C.label = Bên trái ban tiền đường chùa Pháp Vân panorama_6E23AC3F_5295_6158_41CC_734175FE92FA.label = Bên trái ban tiền đường chùa Pháp Điện media_1A70B8A9_16B7_A182_41B2_01B8BF0A8246.label = Chuẩn bị lễ rước panorama_6E622B0F_5293_6738_41B1_88F52E13CFEA.label = Cổng chùa Pháp Vân panorama_6E35EE0F_5296_A138_41A5_974192EEFB47.label = Cổng chùa Pháp Điện panorama_6E6D8850_5293_6127_41CF_CC0AF5F22FEF.label = Cửa chùa Pháp Vân panorama_6E739647_528F_A129_4190_F5DE182FF7A4.label = Cửa chùa Pháp Vũ album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_0.label = DJI_0810 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_1.label = DJI_0811 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_2.label = DJI_0816 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_3.label = DJI_0817 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_4.label = DJI_0818 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_5.label = DJI_0819 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_6.label = DJI_0820 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_7.label = DJI_0821 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_9.label = DJI_0823 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_12.label = DJI_0826 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_15.label = DJI_0829 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_16.label = DJI_0830 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_17.label = DJI_0831 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_20.label = DJI_0834 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_27.label = DJI_0841 album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3_28.label = DJI_0842 media_18D9E860_16AA_E082_41A4_F3FD228D949D.label = Hội thi bịt mắt bắt vịt media_1A6E936F_16AA_A09E_41A1_EE8017AE5E2E.label = Hội thi bịt mắt đâp liêu media_1A17A947_16AF_A08E_41A9_2CBFEE5DDC78.label = Hội thi kéo co media_1A708517_16BB_A08E_41A7_9C5071F693EF.label = Hội thi nhảy bao bố photo_68946450_5403_7E68_41CC_C781444B91E7.label = IMG_9103 photo_68946450_5403_7E68_41CC_C781444B91E7.label = IMG_9103 photo_607EC925_5403_7629_41B3_0CD7CF949944.label = IMG_9135 photo_607EC925_5403_7629_41B3_0CD7CF949944.label = IMG_9135 photo_60490F50_5403_0A67_41C7_46386E34559A.label = IMG_9156 photo_60490F50_5403_0A67_41C7_46386E34559A.label = IMG_9156 photo_604894ED_5403_1E39_41C0_E0543F48AC0E.label = IMG_9159 photo_604894ED_5403_1E39_41C0_E0543F48AC0E.label = IMG_9159 photo_6048B985_5403_16E9_41D0_CF4A4122FA2E.label = IMG_9171 photo_6048B985_5403_16E9_41D0_CF4A4122FA2E.label = IMG_9171 photo_604BCFCF_5403_0A78_41B7_0CF34F919C50.label = IMG_9180 photo_604BCFCF_5403_0A78_41B7_0CF34F919C50.label = IMG_9180 photo_604BA61E_5403_3A1B_41A3_72CF9893586A.label = IMG_9182 photo_604BA61E_5403_3A1B_41A3_72CF9893586A.label = IMG_9182 photo_604B0C52_5403_0E6B_41C3_C088C2F9B47A.label = IMG_9185 photo_604B0C52_5403_0E6B_41C3_C088C2F9B47A.label = IMG_9185 photo_604AE292_5403_1AEB_41D3_51E8365A3E3E.label = IMG_9186 photo_604AE292_5403_1AEB_41D3_51E8365A3E3E.label = IMG_9186 media_68D80EA1_595D_D730_41D2_86FB407E1FD2.label = Lễ Hoàn cung 1 media_6B0007B7_5963_F510_41CD_FBCA576658A9.label = Lễ Hoàn cung 2 media_1A1010A4_16AB_6182_41A1_A1A82D88F1CD.label = Lễ chào bà Pháp Vân media_1A11EF74_16AA_A082_40F6_5FE1C4A23600.label = Lễ chào bà Pháp Điện media_1A13C72A_16AB_6086_4193_37AF157075BD.label = Lễ mộc dục mở cửa chùa media_1A0FBB56_16B6_A08E_419F_A0A07F889C56.label = Lễ rước ba bà media_1A1086CC_16AB_A182_416D_5FC9EAFFD4D1.label = Lễ rước bà Pháp Lôi (bà Huế) media_1A108553_16A9_6086_4198_88691321AD82.label = Lễ rước chùa pháp vũ media_43077582_53E9_9F03_41CB_D4E4DF5CF9E6.label = Lễ rước nước cầu mưa media_6B302B02_5964_7EF0_41C7_B3081650426B.label = Lễ tế media_1A1082D5_16AB_A182_41B0_EA184A3706A2.label = Lễ xin nước cầu mưa media_1A734ED1_16BA_E182_419B_04F02015BD57.label = Lễ yên vị media_1A17003C_16AF_6082_41B5_7BFBCDBC58E5.label = Lễ đánh Trăng album_67B0C635_5403_3A29_41D3_4CCC289805C3.label = Photo Album DJI_0810 panorama_6DB0B1D9_528E_A2D9_41C6_F37A5EAF4000.label = Sân chùa Pháp Lôi panorama_6E38BD0E_5293_A33B_41C9_47750D8D0B26.label = Sân chùa Pháp Vân panorama_6E2026DF_5295_AED8_41A8_B408882DE6F3.label = Sân chùa Pháp Điện panorama_5E1624EA_4EE0_5223_41C2_B169393ED886.label = Toàn cảnh chùa Pháp Lôi panorama_409B9382_4EE0_76E2_41D2_921AD1F61B87.label = Toàn cảnh chùa Pháp Vũ panorama_6EDA70D6_538F_612B_41D0_8ED5EA41C22A.label = Toàn cảnh chùa Pháp Điện video_564BCA06_59BC_3EF0_418A_CBD4BBCA8773.label = dọc video_54AF3F66_59BC_3530_41BE_4B077AAECE05.label = ngang panorama_4C893FBB_59A4_3510_41B6_064983D58C3E.label = Ảnh toàn cảnh panorama_40999D8C_4EE0_72E7_41B8_5C4612F8028C.label = Ảnh toàn cảnh chùa Pháp Vân ### Video videores_826F1515_92E7_A25B_41D9_4C7BCD5EA5D9.url = media/media_18D9E860_16AA_E082_41A4_F3FD228D949D_en.mp4 videores_B88E7D6D_96E1_53A7_41CD_BCFB992F51F5.url = media/media_18D9E860_16AA_E082_41A4_F3FD228D949D_en_1.mp4 videores_B88E7D6D_96E1_53A7_41CD_BCFB992F51F5.posterURL = media/media_18D9E860_16AA_E082_41A4_F3FD228D949D_poster_en.jpg videores_826F1515_92E7_A25B_41D9_4C7BCD5EA5D9.posterURL = media/media_18D9E860_16AA_E082_41A4_F3FD228D949D_poster_en.jpg videores_8025A6D1_92ED_AFD8_41E1_36CB842244B9.url = media/media_1A0FBB56_16B6_A08E_419F_A0A07F889C56_en.mp4 videores_B8B9C7AB_963F_DEA3_41D6_CBFD00B8297B.url = media/media_1A0FBB56_16B6_A08E_419F_A0A07F889C56_en_1.mp4 videores_B8B9C7AB_963F_DEA3_41D6_CBFD00B8297B.posterURL = media/media_1A0FBB56_16B6_A08E_419F_A0A07F889C56_poster_en.jpg videores_8025A6D1_92ED_AFD8_41E1_36CB842244B9.posterURL = media/media_1A0FBB56_16B6_A08E_419F_A0A07F889C56_poster_en.jpg videores_83B064B8_92EC_A249_41DD_6D48D274B062.url = media/media_1A1010A4_16AB_6182_41A1_A1A82D88F1CD_en.mp4 videores_A7F3E142_9660_B3DD_41BB_22468FA33254.url = media/media_1A1010A4_16AB_6182_41A1_A1A82D88F1CD_en_1.mp4 videores_A7F3E142_9660_B3DD_41BB_22468FA33254.posterURL = media/media_1A1010A4_16AB_6182_41A1_A1A82D88F1CD_poster_en.jpg videores_83B064B8_92EC_A249_41DD_6D48D274B062.posterURL = media/media_1A1010A4_16AB_6182_41A1_A1A82D88F1CD_poster_en.jpg videores_80B3AC7E_92EF_A2C8_41DF_D4A9BCCC60AA.url = media/media_1A1082D5_16AB_A182_41B0_EA184A3706A2_en.mp4 videores_A66CDD71_962F_B3BF_41C5_7A80A806D9DE.url = media/media_1A1082D5_16AB_A182_41B0_EA184A3706A2_en_1.mp4 videores_A66CDD71_962F_B3BF_41C5_7A80A806D9DE.posterURL = media/media_1A1082D5_16AB_A182_41B0_EA184A3706A2_poster_en.jpg videores_80B3AC7E_92EF_A2C8_41DF_D4A9BCCC60AA.posterURL = media/media_1A1082D5_16AB_A182_41B0_EA184A3706A2_poster_en.jpg videores_83C332EB_92EB_67C8_41E1_92C72D677CA2.url = media/media_1A108553_16A9_6086_4198_88691321AD82_en.mp4 videores_A557B236_967F_51A5_41DF_0CD1DAFC85D3.url = media/media_1A108553_16A9_6086_4198_88691321AD82_en_1.mp4 videores_A557B236_967F_51A5_41DF_0CD1DAFC85D3.posterURL = media/media_1A108553_16A9_6086_4198_88691321AD82_poster_en.jpg videores_83C332EB_92EB_67C8_41E1_92C72D677CA2.posterURL = media/media_1A108553_16A9_6086_4198_88691321AD82_poster_en.jpg videores_821A85A0_92EB_E278_41E0_7EBBDA359ADE.url = media/media_1A1086CC_16AB_A182_416D_5FC9EAFFD4D1_en.mp4 videores_A57214CA_9663_52ED_41D8_CD5E81500DAF.url = media/media_1A1086CC_16AB_A182_416D_5FC9EAFFD4D1_en_1.mp4 videores_A57214CA_9663_52ED_41D8_CD5E81500DAF.posterURL = media/media_1A1086CC_16AB_A182_416D_5FC9EAFFD4D1_poster_en.jpg videores_821A85A0_92EB_E278_41E0_7EBBDA359ADE.posterURL = media/media_1A1086CC_16AB_A182_416D_5FC9EAFFD4D1_poster_en.jpg videores_81B3E361_92EC_A6F8_41D0_9111329F7B64.url = media/media_1A11EF74_16AA_A082_40F6_5FE1C4A23600_en.mp4 videores_A60A3BF3_9621_D6A3_41DC_F01E5EA209C3.url = media/media_1A11EF74_16AA_A082_40F6_5FE1C4A23600_en_1.mp4 videores_A60A3BF3_9621_D6A3_41DC_F01E5EA209C3.posterURL = media/media_1A11EF74_16AA_A082_40F6_5FE1C4A23600_poster_en.jpg videores_81B3E361_92EC_A6F8_41D0_9111329F7B64.posterURL = media/media_1A11EF74_16AA_A082_40F6_5FE1C4A23600_poster_en.jpg videores_86CD961D_92E4_AE4B_41D5_4D1481F7B5BE.url = media/media_1A13C72A_16AB_6086_4193_37AF157075BD_en.mp4 videores_A2259D3E_9660_B3A5_41C8_4391E821FCCF.url = media/media_1A13C72A_16AB_6086_4193_37AF157075BD_en_1.mp4 videores_A2259D3E_9660_B3A5_41C8_4391E821FCCF.posterURL = media/media_1A13C72A_16AB_6086_4193_37AF157075BD_poster_en.jpg videores_86CD961D_92E4_AE4B_41D5_4D1481F7B5BE.posterURL = media/media_1A13C72A_16AB_6086_4193_37AF157075BD_poster_en.jpg videores_8070DB0D_92EC_E648_41D5_392467E3BD57.url = media/media_1A17003C_16AF_6082_41B5_7BFBCDBC58E5_en.mp4 videores_A602F3D4_9620_B6E5_41D0_58C0F90E8514.url = media/media_1A17003C_16AF_6082_41B5_7BFBCDBC58E5_en_1.mp4 videores_8070DB0D_92EC_E648_41D5_392467E3BD57.posterURL = media/media_1A17003C_16AF_6082_41B5_7BFBCDBC58E5_poster_en.jpg videores_A602F3D4_9620_B6E5_41D0_58C0F90E8514.posterURL = media/media_1A17003C_16AF_6082_41B5_7BFBCDBC58E5_poster_en.jpg videores_820BEE94_92E7_7E59_41DE_3086FEE9A98A.url = media/media_1A17A947_16AF_A08E_41A9_2CBFEE5DDC78_en.mp4 videores_B87D6023_96E3_D1A3_41D5_32F4434C82AF.url = media/media_1A17A947_16AF_A08E_41A9_2CBFEE5DDC78_en_1.mp4 videores_820BEE94_92E7_7E59_41DE_3086FEE9A98A.posterURL = media/media_1A17A947_16AF_A08E_41A9_2CBFEE5DDC78_poster_en.jpg videores_B87D6023_96E3_D1A3_41D5_32F4434C82AF.posterURL = media/media_1A17A947_16AF_A08E_41A9_2CBFEE5DDC78_poster_en.jpg videores_8262B0ED_92E7_A3CB_41E1_DBF77456AD1B.url = media/media_1A6E936F_16AA_A09E_41A1_EE8017AE5E2E_en.mp4 videores_A6E14EB3_96E0_AEA3_41C5_11798AA85EF0.url = media/media_1A6E936F_16AA_A09E_41A1_EE8017AE5E2E_en_1.mp4 videores_A6E14EB3_96E0_AEA3_41C5_11798AA85EF0.posterURL = media/media_1A6E936F_16AA_A09E_41A1_EE8017AE5E2E_poster_en.jpg videores_8262B0ED_92E7_A3CB_41E1_DBF77456AD1B.posterURL = media/media_1A6E936F_16AA_A09E_41A1_EE8017AE5E2E_poster_en.jpg videores_823D3251_92E4_E6D8_41D4_0B1A42BBBE11.url = media/media_1A708517_16BB_A08E_41A7_9C5071F693EF_en.mp4 videores_A73FE3A1_96E7_575E_41D4_46DE9966AC70.url = media/media_1A708517_16BB_A08E_41A7_9C5071F693EF_en_1.mp4 videores_A73FE3A1_96E7_575E_41D4_46DE9966AC70.posterURL = media/media_1A708517_16BB_A08E_41A7_9C5071F693EF_poster_en.jpg videores_823D3251_92E4_E6D8_41D4_0B1A42BBBE11.posterURL = media/media_1A708517_16BB_A08E_41A7_9C5071F693EF_poster_en.jpg videores_824EF3E3_92E4_A5F8_41D0_1FEE7A5DF24A.url = media/media_1A70B8A9_16B7_A182_41B2_01B8BF0A8246_en.mp4 videores_A7C42BB7_9660_F6A2_41D1_2F62793A6740.url = media/media_1A70B8A9_16B7_A182_41B2_01B8BF0A8246_en_1.mp4 videores_824EF3E3_92E4_A5F8_41D0_1FEE7A5DF24A.posterURL = media/media_1A70B8A9_16B7_A182_41B2_01B8BF0A8246_poster_en.jpg videores_A7C42BB7_9660_F6A2_41D1_2F62793A6740.posterURL = media/media_1A70B8A9_16B7_A182_41B2_01B8BF0A8246_poster_en.jpg videores_80144912_92FB_E258_41E0_E681001DA9DD.url = media/media_1A734ED1_16BA_E182_419B_04F02015BD57_en.mp4 videores_A7984C17_9621_7162_41C1_3965088F9A61.url = media/media_1A734ED1_16BA_E182_419B_04F02015BD57_en_1.mp4 videores_80144912_92FB_E258_41E0_E681001DA9DD.posterURL = media/media_1A734ED1_16BA_E182_419B_04F02015BD57_poster_en.jpg videores_A7984C17_9621_7162_41C1_3965088F9A61.posterURL = media/media_1A734ED1_16BA_E182_419B_04F02015BD57_poster_en.jpg videores_809974CD_92EF_E3C8_41BD_7924BB4708E7.url = media/media_43077582_53E9_9F03_41CB_D4E4DF5CF9E6_en.mp4 videores_B8C16D84_9621_5365_41C6_B18626D5C6BF.url = media/media_43077582_53E9_9F03_41CB_D4E4DF5CF9E6_en_1.mp4 videores_809974CD_92EF_E3C8_41BD_7924BB4708E7.posterURL = media/media_43077582_53E9_9F03_41CB_D4E4DF5CF9E6_poster_en.jpg videores_B8C16D84_9621_5365_41C6_B18626D5C6BF.posterURL = media/media_43077582_53E9_9F03_41CB_D4E4DF5CF9E6_poster_en.jpg videores_83E78C89_92E4_E24B_41D1_4B3EEEA446A3.url = media/media_68D80EA1_595D_D730_41D2_86FB407E1FD2_en.mp4 videores_A6733DFF_96E0_F2A3_41D6_44D2EE67A42E.url = media/media_68D80EA1_595D_D730_41D2_86FB407E1FD2_en_1.mp4 videores_83E78C89_92E4_E24B_41D1_4B3EEEA446A3.posterURL = media/media_68D80EA1_595D_D730_41D2_86FB407E1FD2_poster_en.jpg videores_A6733DFF_96E0_F2A3_41D6_44D2EE67A42E.posterURL = media/media_68D80EA1_595D_D730_41D2_86FB407E1FD2_poster_en.jpg videores_80D8CE67_92E4_9EF8_41E1_AE6BDFA9FD4C.url = media/media_6B0007B7_5963_F510_41CD_FBCA576658A9_en.mp4 videores_B8A14FAC_96E0_AEA5_41D2_A3FA1D52C4B6.url = media/media_6B0007B7_5963_F510_41CD_FBCA576658A9_en_1.mp4 videores_B8A14FAC_96E0_AEA5_41D2_A3FA1D52C4B6.posterURL = media/media_6B0007B7_5963_F510_41CD_FBCA576658A9_poster_en.jpg videores_80D8CE67_92E4_9EF8_41E1_AE6BDFA9FD4C.posterURL = media/media_6B0007B7_5963_F510_41CD_FBCA576658A9_poster_en.jpg videores_867B8D0E_92E4_E248_41D5_F0EE66F1964E.url = media/media_6B302B02_5964_7EF0_41C7_B3081650426B_en.mp4 videores_A543D6FC_96E0_BEA5_41D0_495604C176CC.url = media/media_6B302B02_5964_7EF0_41C7_B3081650426B_en_1.mp4 videores_A543D6FC_96E0_BEA5_41D0_495604C176CC.posterURL = media/media_6B302B02_5964_7EF0_41C7_B3081650426B_poster_en.jpg videores_867B8D0E_92E4_E248_41D5_F0EE66F1964E.posterURL = media/media_6B302B02_5964_7EF0_41C7_B3081650426B_poster_en.jpg videolevel_4839B9C1_59BC_5D70_41D0_E6593AC1AAF0.url = media/video_54AF3F66_59BC_3530_41BE_4B077AAECE05_en.mp4 videolevel_4839B9C1_59BC_5D70_41D0_E6593AC1AAF0.posterURL = media/video_54AF3F66_59BC_3530_41BE_4B077AAECE05_poster_en.jpg videolevel_4833B7BE_59BC_5510_41A4_680BD856434D.url = media/video_564BCA06_59BC_3EF0_418A_CBD4BBCA8773_en.mp4 videolevel_4833B7BE_59BC_5510_41A4_680BD856434D.posterURL = media/video_564BCA06_59BC_3EF0_418A_CBD4BBCA8773_poster_en.jpg ### Video Subtitles ## Skin ### Button Button_620CE025_7A68_160C_41CD_2E4FDA3C1B55.label = 5 tháng 3 (Âm lịch) Button_651A7EA3_7AD8_0A04_41D5_56909319310B.label = 5 tháng 3 (Âm lịch) Button_07F9C113_16A9_A086_4195_42FBE39F6AEE.label = 6 tháng 3 (Âm lịch) Button_74727EA8_52B5_826D_41CC_039D04D6C1AD.label = 6 tháng 3 (Âm lịch) Button_620F9026_7A68_160C_41C0_77902F2687D4.label = 7 tháng 3 (Âm lịch) Button_651B9EA3_7AD8_0A04_41BE_690A0CF6CDAA.label = 7 tháng 3 (Âm lịch) Button_620EB027_7A68_160C_41D4_A67E32A995FC.label = 8 tháng 3 (Âm lịch) Button_6519BEA4_7AD8_0A0C_41B7_7B44AE3B7BE8.label = 8 tháng 3 (Âm lịch) Button_AF048133_8683_6C39_41D8_6FCC637C9CBB_mobile.label = ALBUM ẢNH Button_77327349_6208_B43D_41D5_9D15244D5F08.label = ALBUM ẢNH Button_AFF59ABA_8681_1C2B_41DE_759F98873A9D_mobile.label = BẢN ĐỒ Button_BC63B5CF_9EC7_78D9_41C1_2023DD6C51B7.label = BẢN ĐỒ Button_24EC0746_0DE6_847E_41A4_371C5C6CBB3A.label = BẮT ĐẦU TRẢI NGHIỆM Button_24E61758_0DDE_8412_41A5_30E43672CA08.label = BẮT ĐẦU TRẢI NGHIỆM Button_60C16714_7AE8_1A0C_4190_922B5637CC8E.label = Chùa Pháp Lôi Button_6E325335_7A78_1A0F_41AC_B05E7C461A19.label = Chùa Pháp Lôi Button_6EA8D616_7A78_3A0C_41BC_5DC5A7407E58.label = Chùa Pháp Vân Button_613AF0F4_7AEB_F60C_41DD_7148C8C9A518.label = Chùa Pháp Vân Button_07D4E373_16AB_E086_41A3_4D2DB6AFF7F2.label = Chùa Pháp Vũ Button_779E63F8_52B2_81EC_41D4_2425808A168A.label = Chùa Pháp Vũ Button_6D2F41A9_7A78_1604_41BE_B4251801A248.label = Chùa Pháp Điện Button_60F374A3_7AE8_1E04_41AE_C9F26F80F432.label = Chùa Pháp Điện Button_70DBE268_52B2_82EC_41C6_1403F675487B.label = DANH SÁCH Button_703969C8_52B2_8E2C_41C9_626BB41045BC.label = DANH SÁCH Button_7344970A_52B2_822C_41A4_2269E6451536.label = DANH SÁCH Button_AED851F2_8683_6C3A_41D6_3018A2C2603B_mobile.label = DANH SÁCH Button_9DEC1680_807A_4AAF_41AD_C517965B7EA0.label = DANH SÁCH Button_7362C5A7_52B2_8663_41C6_E92BF6C4E3B6.label = DANH SÁCH Button_76DAF45D_52B2_8624_41CD_BEA34EB8E056.label = DANH SÁCH Button_709EA758_52B2_822C_41C6_3A4CAAC50B8B.label = DANH SÁCH Button_7B211050_6159_14B0_41D6_A7CD7BABA39F.label = DANH SÁCH Button_78D70B28_5292_826C_41CD_4690BCFAA0B1_mobile.label = DANH SÁCH Button_7B4A4CE8_5292_87EC_41C6_18FE82B2C346_mobile.label = DANH SÁCH Button_7B49EF4A_5292_822D_41D0_536E6009536C_mobile.label = DANH SÁCH Button_9B7BE09F_80C2_921B_41D5_81B6729117C2_mobile.label = DANH SÁCH Button_78C6C468_5292_86ED_41CC_B68E5227A1D8_mobile.label = DANH SÁCH Button_7B5756FD_5292_83E4_41BA_A3E0FB1C4899_mobile.label = DANH SÁCH Button_7E1351D9_5292_BE2F_41C0_6E46840996AD_mobile.label = DANH SÁCH Button_161FA22A_0D97_A799_41A8_2967C36F24AE.label = English Button_4CF1FD24_5A86_3DF2_41B3_7CDBA2E3D44A.pressedLabel = FULLSCREEN OFF Button_4CF1FD24_5A86_3DF2_41B3_7CDBA2E3D44A.label = FULLSCREEN ON Button_4CC5476E_5ABB_CC4E_41D1_A04ABE17DA89_mobile.label = HIỆN MENU Button_4DE935B8_5A86_4CD2_41A9_D487E3DF3FBA.label = HOTSPOTS OFF Button_4DE935B8_5A86_4CD2_41A9_D487E3DF3FBA.pressedLabel = HOTSPOTS ON Button_16569E79_0DB1_BC7B_41A1_F98926130AE2.label = Language Button_16569E79_0DB1_BC7B_41A1_F98926130AE2.pressedLabel = Language Button_1622AE54_0DAE_5F88_41A2_8D8E4DD57CBC.label = Ngôn Ngữ Button_1622AE54_0DAE_5F88_41A2_8D8E4DD57CBC.pressedLabel = Ngôn Ngữ Button_AFBBBE21_8681_17D9_41B2_C9FFC807E14D_mobile.label = THÔNG TIN Button_7B157E38_6157_2CF0_41CD_528781DF9016.label = THÔNG TIN Button_197B13BC_0D72_64F9_41AA_AFB7AB0ECDF6.label = TRẢI NGHIỆM VIDEO VR360 Button_2DE9E2C7_0DAF_E488_419B_AC5518538B2A.label = TRẢI NGHIỆM VIDEO VR360 Button_137E6690_0DAE_AC88_41A0_DB31E8435062.label = TRẢI NGHIỆM ẢNH VR360 Button_1CAE37E9_0D72_AC98_41A2_BB2F1363F003.label = TRẢI NGHIỆM ẢNH VR360 Button_94CD20BE_B6B9_F8A1_41DB_1E54A1A671F8.label = Tiếng Việt Button_5AAE199F_47AE_CFC7_41B2_7EB14802C557.label = XOAY TỰ ĐỘNG Button_A2AA8361_9ECF_39C6_41E1_99A5690E5CD7_mobile.label = YOUTUBE Button_7676CF11_6209_AC2D_41BB_911E4BA1D213.label = YOUTUBE Button_4C5C0864_5A8E_C472_41C4_7C0748488A41.label = ÂM THANH OFF Button_4C5C0864_5A8E_C472_41C4_7C0748488A41.pressedLabel = ÂM THANH ON Button_9E4854EB_B6A9_98A7_41DF_30EDEB2CA897_mobile.label = ẨN MENU ### Image Image_25378E31_0DDA_8415_41A1_A6397D2D85F2.url = skin/Image_25378E31_0DDA_8415_41A1_A6397D2D85F2_en.png Image_A69151C8_8108_ADDA_41C2_2D3AC62BA768.url = skin/Image_A69151C8_8108_ADDA_41C2_2D3AC62BA768_en.png Image_A83D69E8_8D60_BF4A_41E1_23FA924AD1FA.url = skin/Image_A83D69E8_8D60_BF4A_41E1_23FA924AD1FA_en.png Image_A8E4A759_9ACC_BF2A_41B0_F2A8C8C5CD26.url = skin/Image_A8E4A759_9ACC_BF2A_41B0_F2A8C8C5CD26_en.png Image_A9A6824D_8D60_AD45_41D3_A3A11220EEAF.url = skin/Image_A9A6824D_8D60_AD45_41D3_A3A11220EEAF_en.png Image_A9ACCC1B_8178_FA7E_41D2_B4D84C329DFE.url = skin/Image_A9ACCC1B_8178_FA7E_41D2_B4D84C329DFE_en.png Image_B0B3DF13_9940_BC84_41D9_6A0510B2E457.url = skin/Image_B0B3DF13_9940_BC84_41D9_6A0510B2E457_en.png Image_B68887FB_9AC4_5EEE_41B0_F35438BF9EA4.url = skin/Image_B68887FB_9AC4_5EEE_41B0_F35438BF9EA4_en.png ### Multiline Text HTMLText_EC811E39_F523_257A_41E4_943E44D3C18B.html =
{{title}}
HTMLText_2537BE31_0DDA_8415_41A8_B67AAFBC876A.html =
LỄ HỘI CẦU MƯA TỨ PHÁP
(NGÀY 05 - 08 THÁNG 3 ÂM LỊCH)
Xã Như Quỳnh, Tỉnh Hưng Yên
HTMLText_2A7BD384_0DDF_9CF2_41A0_FC0B9D8531E2.html =
DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ LỄ HỘI CẦU MƯA TỨ PHÁP
(Ngày 05 - 08 tháng 3 âm lịch)
Xã Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên
HTMLText_E2F4607B_F523_5DFD_41D7_86873E47E3D5.html =
Lễ hội cầu mưa Tứ Pháp


Lễ hội Cầu mưa được tổ chức tại xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. Xã Lạc Hồng hiện nay gồm có 07 thôn: Hồng Thái, Quang Trung, Phạm Kham, Bình Minh, Minh Hải, Hồng Cầu, Nhạc Miếu.
Thời Hùng Vương dựng nước, vùng đất Lạc Hồng ngày nay thuộc bộ Dương Tuyền. Trong suốt 1000 năm Bắc thuộc và chống Bắc thuộc, vùng đất này thuộc huyện Chu Diên, quận Giao Chỉ. Thời Trần, Lạc Hồng thuộc huyện Tế Giang, phủ Kiến Xương, đến đầu thời Lê đổi là Văn Giang. Dưới thời thống trị của nhà Minh, huyện Văn Giang thuộc Châu Gia Lâm, nằm trong phủ Bắc Giang. Bắt đầu từ thời Quang Thuận (1460 - 1469) thuộc phủ Thuận An. Đến đầu thời Nguyễn, Lạc Hồng thuộc tổng Thái Lạc, huyện Văn Giang, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc. Năm Minh Mệnh 12 (1831) cùng với việc định lại bản đồ, thống nhất tên gọi các đơn vị hành chính, tổng Thái Lạc, thuộc huyện Văn Giang, tỉnh Bắc Ninh. Năm 1891, Lạc Hồng thuộc huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên.
Năm 1946, xã Lạc Hồng được thành lập. Đầu năm 1957, sau cải cách ruộng đất, xã Lạc Hồng được tách thành hai xã Lạc Hồng và Vạn Xuân (xã Đình Dù hiện nay). Xã Lạc Hồng gồm hai thôn là Thái Lạc và Nhạc Miếu bao gồm bảy xóm là Nhạc Miếu, Hồng Cầu, Quang Trung, Minh Hải, Bình Minh, Phạm Kham và Hồng Thái. Sau này, các xóm được gọi là thôn như ngày nay.
Xã Lạc Hồng ngày nay nằm ở phía Bắc tỉnh Hưng Yên, cách tỉnh lỵ Hưng Yên khoảng 46km về phía Bắc. Từ Bưu điện tỉnh Hưng Yên (trung tâm hành chính của tỉnh), du khách đi theo đường 39A đến ngã tư Phố Nối, rẽ phải theo quốc lộ 5 (hướng đi Hà Nội) khoảng 6km là tới địa phận xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên.


Lễ hội Cầu mưa có từ lâu đời, gắn liền với tín ngưỡng thờ Tứ Pháp (vị thần nông nghiệp cổ sơ) của cư dân nông nghiệp trồng lúa nước, khi đời sống nông nghiệp lệ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên. Tứ Pháp bao gồm Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện tượng trưng cho những hiện tượng thiên nhiên là mây, mưa, sấm, chớp. Qua hình thái tín ngưỡng này người nông dân muốn thể hiện ước muốn cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.
Sự ra đời của loại hình tín ngưỡng và tục thờ Tứ Pháp là kết quả của cuộc “hôn phối” thần kỳ giữa Khâu Đà La/Giàlađồlê, một nhà sư Ấn Độ đến truyền đạo ở thành Luy Lâu và nàng Man Nương, một thiếu nữ bản địa. Truyền thuyết này được lưu truyền từ thế kỷ thứ II và được ghi chép trong rất nhiều truyện, sách cổ xưa. Tuy nhiên, nguồn gốc của Tứ Pháp được nhiều người biết đến nhất ghi lại qua bản Cổ Châu Pháp Vân Phật bản hạnh ngữ lục hiện lưu giữ tại chùa Dâu (Bắc Ninh) được khắc vào năm thứ 13 niên hiệu Cảnh Hưng (1752) với các nội dung chính như sau: Thuở ấy vào thời Hán Linh Đế, nước ta gọi là Giao Châu, đặt dưới ách đô hộ của nhà Đông Hán. Lỵ sở Giao Châu đặt trong thành Luy Lâu thuộc vùng kẻ Dâu, là nơi dân cư đông đúc sầm uất. Nhiều cao tăng xứ Thiên Trúc (Ấn Độ) xa xôi đã tìm đến đây để truyền đạo. Thầy Khâu Đà La là một trong những vị ấy, dựng am trên một khu rừng phía Bắc sông Thiên Đức (sông Đuống) tu hành theo phép khổ hạnh, nhịn ăn và chỉ đứng một chân để tụng kinh nhiều ngày đêm. Khi đó, ở làng Mãn Xá (phía Tây Nam làng Dâu) có ông bà Tu Định và Ưu Di sinh được người con gái tên là Man Nương. Do rất phục phép màu của sư Khâu Đà La nên ông bà Tu Định bèn cho Man Nương theo thầy học đạo tại chùa Linh Quang. Đến năm 12 tuổi, nàng đã được thầy truyền cho nhiều phật pháp. Một hôm, Khâu Đà La đi hành lễ về muộn thấy Man Nương nằm ngủ chắn lối đã vô ý bước qua người nàng, từ đó Man Nương có thai. Nàng đành về thưa thực với cha mẹ. Ông bà Tu Định không tin sang tận nơi trách cứ sư Khâu Đà La. Nhà sư nói rõ cho Tu Định biết Man Nương có thai là do Nhân - Thiên hợp khí.
Qua 14 tháng mang thai, đến ngày mồng 08 tháng 04, Man Nương sinh hạ một người con gái. Theo lời cha bảo, nàng liền đem đứa bé đến chùa trả cho sư Khâu Đà La. Khâu Đà La mang đứa bé đến gốc cây Dung Thụ, dùng cây tầm xích gõ vào thân cây rồi đọc kệ. Cây bỗng mở rộng thân mình, ôm đứa bé vào lòng. Sau đó, ngài trao cho Man Nương cây gậy tầm xích và dặn khi nào trời hạn hán thì đem gậy cắm xuống đất để cứu nhân dân. Sau khi sư về Tây Trúc hạn hán kéo dài 3 năm, ruộng đồng khô nẻ, dân tình đói khổ. Nhớ đến lời dặn của nhà sư, Man Nương liền đem cây gậy thần cắm xuống đất. Ngay lập tức nước phun lên, cây cối, ruộng đồng lại tươi tốt và chúng sinh thoát nạn hạn hán.
Vào năm Giáp Tý nọ, trời đất đang thanh bình bỗng nhiên nổi trận bắc phong, mưa gió đùng đùng, cây Dung Thụ nơi sư Khâu Đà La gửi con vào đó đổ xuống theo sông Thiên Đức rồi trôi đến trước cửa thành Luy Lâu thì dừng lại. Sĩ Vương thấy vậy cho quân lính ra lôi cây lên bờ nhưng không tài nào lôi được. Khi Man Nương ra sông rửa tay, thấy cây rập rình như vẫy gọi liền khấn niệm và tung dải yếm ra, cây bèn nương theo dải yếm mà dạt vào bờ. Đêm hôm ấy, thần nhân báo mộng cho Sĩ Vương khuyên đem cây gỗ tạc tượng mà thờ thì sẽ có phúc lớn. Sĩ Vương nghe theo, sai Đào Lượng tạc cây gỗ làm bốn pho tượng, khai quang điểm nhãn rồi đem thờ ở bốn ngôi chùa xung quanh. Bốn pho tượng được đặt tên là Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện. Pháp Vân được coi là chị cả (bà Cả) được thờ ở chùa Dâu (Diên Ứng tự), Pháp Vũ là chị hai được thờ ở chùa Đậu (Thành Đạo tự), Pháp Lôi là chị ba được thờ ở chùa Phi Tướng (Phi Tướng tự) và Pháp Điện là em út được thờ ở chùa Dàn (Phương Quan tự). Khi làm lễ rước các pho tượng lên chùa thì lạ thay chỉ có ba pho là Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện là kiệu đi được còn pho Pháp Vân thì không sao khiêng nổi, hỏi ra mới hay là khi Đào Lượng tạc đến khúc ngọn, rìu chạm phải hòn đá trong thân cây nên đã ném xuống sông, khúc sông ấy tỏa ra hào quang rực rỡ. Sĩ Vương bèn sai ngư phủ đi mò vớt lên nhưng không được. Khi Man Nương biết chuyện, đi thuyền ra đến nơi thì hòn đá tỏa sáng và nhảy ngay lên lòng nàng. Khối đá ấy được gọi là Thạch Quang Phật (Phật đá tỏa sáng) và cho rước vào chùa Dâu, đặt thờ trước tượng Pháp Vân. Man Nương sau đó không bệnh mà qua đời được nhân dân lập đền thờ cùng cha mẹ ngay trên nền nhà cũ và tôn làm Phật Mẫu.
Truyền thuyết về Tứ Pháp tại xã Lạc Hồng ngày nay gắn liền với địa danh tổng Thái Lạc trước đây. Căn cứ bản “Pháp Vũ Phật tôn thần tích lục” năm Thành Thái 9 (1897) hiện lưu tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm (ký hiệu AE.a3/18), phần sự tích về Tứ Pháp cơ bản có nội dung theo như Tứ Pháp ở vùng Dâu - Bắc Ninh song có thêm phần dị bản là: Cành lớn của cây Dung Thụ được người vùng Dâu chia làm bốn đoạn đem bán. Một buổi sáng người tổng Thái Lạc mua được ba đoạn khiêng về, chờ buổi chiều mua nốt đoạn còn lại, buổi trưa mọi người thử đòn nào ngờ cả đòn khiêng và khúc gỗ vụt bay theo đoàn người đi trước. Thấy vậy, người dân Luy Lâu đuổi theo đòi lại. Nhưng đoàn người đuổi theo đến đâu thì trời đổ mưa tới đó nên người vùng Dâu để cho người tổng Thái Lạc mang về. Người dân Thái Lạc đã thuê ông Đào Khảm và Đào Lượng lấy bốn đoạn cành dâu tạc thành bốn pho tượng mẫu nhỏ. Ban ngày, các ông tạc tượng tại chùa Thái Lạc, ban đêm lại về ngủ tại chùa Un (nay thuộc xã Đình Dù, huyện Văn Lâm), do vậy trong lễ hội xưa khi rước bốn bà đi tuần du quanh tổng bao giờ cũng phải ngự tại chùa Un một đêm. Đến thời Mạc, dựa vào mẫu tượng này, dân làng dùng gỗ mít tạc thành bốn pho tượng Tứ Pháp còn thờ đến ngày nay. Tượng Pháp Vân thờ ở chùa Thái Lạc, tượng Pháp Vũ thờ ở chùa Hồng Cầu, tượng Pháp Lôi thờ ở chùa Nhạc Miếu, tượng Pháp Điện thờ ở chùa Phạm Thái. Trong dân gian vẫn gọi bốn bà lần lượt là bà Cả, bà Quê, bà Huế và bà Tông. Vào những năm hạn hán kéo dài dân các làng thuộc tổng Thái Lạc xưa lại tiến hành làm lễ cầu đảo và rước Tứ Pháp công đồng để cầu cho mưa xuống, mùa màng tươi tốt.
Lễ hội Cầu mưa xưa kia được diễn ra trong phạm vi rộng lớn bao gồm cả tổng Thái Lạc. Thời gian tổ chức lễ hội không cố định theo chu kỳ mà chủ yếu phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế xã hội. Thông thường lễ hội chỉ được mở khi trời hạn hán lâu ngày không có mưa và sau khi làm lễ mở cửa chùa mà trời vẫn không mưa. Lễ hội Cầu mưa xã Lạc Hồng được tổ chức đến năm 1943 thì bị gián đoạn do chiến tranh và nhiều nguyên nhân khác. Đến năm 2005, chính quyền và nhân dân xã Lạc Hồng đã khôi phục lại lễ hội theo đúng trình tự, nghi thức như xưa. Tuy nhiên, sau khi được khôi phục lễ hội diễn ra chủ yếu tại các ngôi chùa thờ Tứ Pháp thuộc địa bàn xã Lạc Hồng, trung tâm là chùa Thái Lạc (Pháp Vân tự). Lễ hội ngày nay được cộng đồng và chính quyền xã Lạc Hồng tổ chức từ ngày mồng 6 đến ngày mồng 8 tháng 3 (âm lịch) hằng năm. Trong lễ hội có tổ chức rước kiệu Tứ Pháp cùng các trò chơi dân gian, giao lưu văn nghệ, thể thao trong toàn xã.


Trước khi diễn ra lễ hội, toàn bộ các ngôi chùa thờ Tứ Pháp được nhà chùa và nhân dân trong làng dọn dẹp, trang hoàng lộng lẫy. Các con đường làng đoàn rước đi qua đều cắm cờ Phật và cờ Tổ quốc, tạo không khí tươi vui trước những ngày làng mở hội. Các phần việc khác đều được phân công cho mọi người sửa soạn, lắp ghép các kiệu rước.
Theo thông lệ , chính quyền địa phương tổ chức họp thành lập ban tổ chức lễ hội, phân công các thôn trong xã chuẩn bị nhân lực, vật lực (dụng cụ, trang thiết bị phục vụ lễ rước như quần áo, đồ thờ, kinh phí, kiệu rước,...) phục vụ lễ hội. Các tiểu ban phục vụ lễ hội cũng được thành lập gồm đại diện của chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị xã hội như: Đoàn Thanh niên, hội Phụ nữ, hội Cựu chiến binh, hội Người cao tuổi, học sinh các trường học,… Các đoàn thể này trên cơ sở nhiệm vụ sẽ tiến hành phân công cho từng cá nhân trong tổ chức của mình. Nguồn kinh phí tổ chức lễ hội phần lớn do chính quyền địa phương đảm nhiệm cùng với sự công đức của nhân dân.
- Tiêu chuẩn chọn lựa người tham gia lễ rước
+ Giai kiệu (hay còn gọi là phù giá): Những người được chọn để rước kiệu và nhang án là những giai làng khoẻ mạnh, gia đình không có tang. Ngoài việc được tham gia rước kiệu, các giai kiệu còn được tham gia trò đánh Trăng (đánh Giăng). Trang phục của giai kiệu là đóng khố, cởi trần, đầu quấn khăn vàng. Có thể nói đóng khố là điểm khá đặc trưng trong Lễ hội Cầu mưa. Khố điều được làm khá cầu kỳ với nhiều nguyên phụ liệu khác nhau: Thừng, vải vóc, đinh, hoa cúc chì, hạt bóng, hạt cườm,…
Khung khố: Ban đầu người dân làng cắt các đoạn dây thừng, tết xoắn thành những đoạn thừng con, cứ ba đoạn thừng con tết thành một thừng lớn có đường kính khoảng 1cm, chiều dài tuỳ theo. Những đoạn thừng này được ghép thành hình vành khuyên vừa với phần eo của giai kiệu sao cho cân đối, có khuy phía sau lưng để tháo lắp dễ dàng. Cứ sáu đoạn thừng thì dùng đinh sắt ghép vào được một khung khố, dùng vải trắng hoặc vải màu quấn phủ kín phần thừng bên trong. Xưa kia, dây thừng được làm bằng tre, dân làng chọn những cây tre non mềm, có dóng dài ít đầu mặt chẻ ra thành các lạt mềm sau đó tết xoắn lại thành các dây thừng.
Hoa cúc chì: Dùng chì đun nóng sau đó đổ vào khuôn được làm sẵn có hình bông hoa cúc sáu hoặc tám cánh có cuống nhọn để cắm lên trên khung khố.
Hoa cúc cườm và hạt bóng: Dùng dây mềm sâu các hạt cườm và hạt bóng lại thành chuỗi sau đó cuộn lại thành bông hoa cúc có năm hoặc sáu cánh dùng để trang trí trên khố.
Chằng mạng: Được làm bằng vải dầy màu đỏ và màu trắng, bản rộng khoảng 5cm, trên trang trí hình lưỡng long chầu nhật. Chằng mạng được vắt qua hai vai giai kiệu và cố định với phần thân khố, có tác dụng trang trí và làm cho khố không bị lệch. Phía dưới khung khố là hai vạt vải xanh đỏ (hay đỏ tím) được cố định với thân khố, vòng từ trước ra sau che thân giai kiệu.
+ Những người cầm cờ: Trang phục áo dài đen, quần trắng, đầu chít khăn đỏ.
+ Những người chắp sự, giai cờ, giai trống, giai chiêng: Trang phục đầu chít khăn nhiễu đỏ, mặc áo the đen.
+ Đại Lược (người đánh trống cái): Là người có uy tín trong làng, am hiểu nghi thức đánh trống, tuổi ngoài 50, có sức khỏe. Trang phục áo dài đỏ, đầu đội khăn đỏ. Đại lược là người đánh trống lệnh trong cuộc rước.
+ Cờ reo: Là những người từ 40 tuổi trở lên, khoẻ mạnh. Trang phục áo dài đen, quần trắng, thắt lưng xanh, đầu đội khăn đỏ. Nhiệm vụ của Cờ reo là cầm cờ đuôi nheo hướng dẫn giai kiệu rước cho đúng quy trình của đám rước. Cờ reo cũng là người đọc gieo vần theo khẩu lệnh của trống khẩu, để các giai kiệu hô theo. + Trống khẩu: Là những người từ 40 tuổi trở lên, khoẻ mạnh. Trang phục áo dài đỏ, đầu chít khăn đỏ. Tay cầm trống khẩu có nhiệm vụ đánh trống hiệu để Cờ reo xướng vần.
- Lễ mở cửa chùa và tế lễ
Buổi sáng ngày mồng 5 tháng 3, cả bốn ngôi chùa thờ Tứ Pháp trong xã Lạc Hồng đều cùng nhau làm lễ mở cửa chùa và lễ hạ bệ tượng. Sau đó làm lễ mộc dục và phong y để hôm sau tham gia rước hội. Nghi thức này được thực hiện với việc dùng nước sạch cùng với nước ngũ vị hương lau bằng khăn sạch lên tượng các vị thần Tứ Pháp. Người thực hiện nghi thức này là các nhà sư trụ trì tại chùa. Áo của các vị thần Tứ Pháp sau khi phong y được cắt thành các miếng nhỏ chia cho dân làng và du khách dự hội lấy khước. Buổi tối, các lão bà cùng sư sãi trụ trì các chùa thờ Tứ Pháp cùng nhau tụng kinh, kể hạnh. Nội dung các câu kệ kể về sự tích Tứ Pháp và cầu cho mưa thuận, gió hòa. Ngoài ra, ban tổ chức lễ hội còn chuẩn bị tập dượt cho các đội rước kiệu, đội kèn trống, chuẩn bị sân để đánh Trăng. Riêng thôn Hồng Thái phải chuẩn bị dựng sẵn ba gian nhà lá trước cửa chùa Pháp Điện để khi ba bà rước đến ngự ở đó một đêm. Xưa kia, lễ mở cửa chùa được tiến hành liên tục trong 3 ngày, sau đó đóng cửa 3 ngày, làm 3 lần như vậy tổng cộng là 18 ngày. Nếu trời không mưa mới tiến hành làm lễ rước cầu mưa. Việc chuẩn bị dựng ba gian nhà lá trước cửa chùa Pháp Điện để ba bà Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi ngự là do thôn Yên Lạc, xã Trưng Trắc, huyện Văn Lâm đảm nhiệm.
Buổi chiều ngày mồng 5 tháng 3, nhân dân tổ chức tế lễ tại chùa. Tham gia tế lễ là những đội tế nữ tại bốn ngôi chùa thờ Tứ Pháp trong xã. Đội tế gồm 16 thành viên được phân công như sau:
- Chủ tế: 1 người.
- Bồi tế: 2 người.
- Đông xướng và Tây xướng: 2 người.
- Củ soát: 2 người.
- Thượng hương: 2 người.
- Tiến tửu: 1 người.
- Tiến tước: 2 người.
- Chuyển chúc/đọc chúc: 2 người.
- Ẩm phước: 2 người.
Sau khi chỉnh tề, lúc này hiệu trống nổi lên ba hồi, phường bát âm tấu những điệu nhạc vui nhộn. Bắt đầu vào cuộc tế (khởi sự tế) ông Đông xướng, xướng:
- Cổ sơ chung cổ: đánh trống, đánh chuông hồi thứ nhất.
- Cổ tái chung cổ: đánh trống, đánh chuông hồi thứ hai.
- Cổ tam chung cổ: đánh trống, đánh chuông hồi thứ ba.
- Nhạc sinh cử nhạc: phường bát âm nổi nhạc lên.
Đông xướng, tiếp tục xướng một loạt tên các công việc của buổi tế. Đội tế tế sắp xếp đội hình ở hai bên bắt đầu tiến ra, toàn ban tế hàng ngũ chỉnh tề, các chấp sự ai phụ trách việc gì thì phải chăm chú giữ việc ấy. Tiếp tục theo tiếng xướng của Đông xướng, chủ tế và chấp sự, đều đi đến chỗ giá để chậu nước trên có treo một cái khăn, chủ tế và chấp sự rửa tay, lau tay vào khăn, người làm nhiệm vụ củ soát đi vào nội điện để xem xét lại các đồ lễ có được thành kính và còn thiếu gì không, kiểm tra xong lại lui trở ra.
Người xướng tiếp tục xướng “bồi tế viên tựu vị”; hai người bồi tế bước vào đứng ở hàng chiếu dưới, sau đó chủ tế theo lời xướng “tế chủ quan tựu vị” vào chiếu của mình, người xướng tiếp tục xướng “thượng hương”, chấp sự ra án thư, bỏ trầm vào lư hương để đốt, lúc này chủ tế lên chiếu trên, người cầm lư hương mang vào đặt ở giữa hương án ba gian (trong hậu cung) xong lui ra đi xuống chiếu dưới. Chủ tế phải tuân theo nguyên tắc “xuất á, nhập á”, “xuất á” nghĩa là khi ở chiếu chủ tế bước ra thì phải đi thẳng rồi rẽ sang bên tay trái, bước khi gãy khúc như nét chữ á, “nhập á” nghĩa là khi trở lại chiếu mạnh bái, từ chỗ phải đi sang bên trái, rồi quay một vòng, để không lúc nào quay lưng vào chính giữa bàn thờ, sau khi quay rồi mới đi thẳng về chiếu chủ tế.
Sau lễ dâng hương là đến lễ dâng rượu, lễ này được dâng làm ba lần gọi là “tam tuần”, các động tác và công việc vẫn được thực hiện tuần tự theo lời xướng của hai ông Đông xướng và Tây xướng.
Khi Đông xướng, xướng “hành sơ hiếu lễ”: Đây là lễ dùng rượu lần đầu, những người chấp sự ra chỗ để án thư để nậm và đài rượu, mở khăn phủ ở trên và bê đài đựng rượu lên. Chủ tế bước lên chiếu nhất và những người chấp sự bưng nậm và đài rượu cũng từ từ đứng lên theo. Chủ tế quỳ xuống và rót rượu ra chén, các chấp sự cầm đài rượu nâng lên và dâng rượu đi hai bên, vòng hai tay nâng cao đài rượu ngang mặt, đi vào nội điện (ở đó đã có sẵn hai người trong ban hành lễ đứng để đón đồ lễ đặt lên ban thờ) sau đó quay trở ra, các bước đi vào dâng rượu phải thực hiện theo nhịp trống và nhịp chuông. Chủ tế và bồi tế vẫn phải phục quỳ ở phía ngoài, khi các chấp sự dâng rượu xong đi ra mới được đứng lên.
Sau tiến tửu lần thứ nhất người chuyển chúc văn và đọc chúc văn ra án thư kính cẩn bưng văn tế ra. Chủ tế, bồi tế và người bưng chúc, người đọc chúc cùng quỳ cả xuống, người bưng chúc chuyển chúc văn tế cho chủ gian giữa, tế chủ cầm lấy vái một vái rồi mới đưa cho người đọc văn tế để đọc. Đọc xong tế chủ và bồi tế phủ phục/đứng lên lễ ba lễ và lui xuống chiếu dưới.
Tiếp theo là tuần rượu thứ hai, gọi là “hành á hiến lễ”, tuần rượu thứ ba gọi là “hành chung hiến lễ”, cũng được diễn ra thứ tự như tuần rượu đầu. Kết thúc ba lần dâng rượu, theo lời xướng hai vị ẩm phước vào nội điện mỗi người bưng ra một mâm bồng trên có một chén rượu và một khay trầu, đặt trước mặt chủ tế, chủ tế quỳ xuống làm lễ thụ lộc gọi là “ẩm phước” và “thụ tộ” (thụ lộc rượu và trầu). Chủ tế bưng chén rượu vái rồi lấy tay áo che miệng uống một hơi hết ngay, sau đó lại cầm khay trầu vái rồi ăn 1 miếng trầu. Theo quan niệm đây là các thần ban thưởng cho chủ tế. Vì vậy, chủ tế phải hưởng lộc ngay trước mặt thần mới là cung kính. Thụ lộc xong chủ tế và bồi tế cùng lễ tạ bốn lễ.
Đến phần “hoá chúc”: Người chuyển chúc và người người đọc chúc bưng ra đứng vào hàng của tế chủ, tế chủ quỳ xuống, người bưng chúc đưa chúc cho tế chủ, tế chủ cầm lấy vái rồi đưa cho người đọc, người đọc chúc bóc văn tế ra khỏi giá chúc, đồng thời gập mặt chữ ra ngoài đốt đi (khi gấp văn tế phải khéo để khi đốt vào chậu thau, văn tế phải cháy từ trên xuống đến hết mà không bị đổ).
“Lễ tất”: tế chủ và bồi tế đều vái và bước ra ngoài từ từ đi vào hai bên chùa, lúc này Đông xướng xướng tiếp “đồng hành tạ lễ tứ bái”, tất cả chấp sự xếp hàng vào các chiếu của gian giữa lễ tạ bốn lễ. Sau lời xướng “tái hoàn tả hữu vu”, tất cả đều vái một vái xong rồi bước ra ngoài chiếu thành hai hàng theo nhịp trống, nhịp chuông và tiếng nhạc của ban nhạc kết thúc buổi tế. Trong lúc tế, những lúc dùng hương, dâng rượu, đốt văn tế phường bát âm đều phải cử nhạc, các hành động trong khi tế đều được làm theo tiếng trống, tiếng chiêng. Mỗi một lần tế như vậy thường kéo dài chừng hai tiếng.


Ngày mồng 6 tháng 3: Rước bà Pháp Lôi (chùa Nhạc Miếu) và Pháp Vũ (chùa Hồng Cầu) xuống chùa Pháp Vân (chùa Thái Lạc) công đồng.
Ngay từ sáng sớm ngày mồng 6 tháng 3 tại chùa Nhạc Miếu, sau khi lễ Phật, đoàn rước khởi kiệu bắt đầu rước tượng bà Pháp Lôi xuống chùa Thái Lạc công đồng. Đi đầu đoàn rước là đội dẹp đường (trong quá trình rước, do người dự hội đông, chật đường nên phải có một đội dẹp đường) tiếp đến là đội cờ, phường bát âm, bát bửu, hương án, người cầm cờ lệnh, kiệu bà Pháp Lôi. Đi hai bên hương án và kiệu bà Pháp Lôi là những người cầm tàn quạt và lọng che. Trong quá trình rước, có lúc kiệu bà Pháp Lôi phải chạy. Khi chạy thì kêu “Huế! Huế! Huế!”, mỗi khi có cờ hiệu và trống lệnh:
Cờ Reo xướng: Một vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Cờ Reo xướng tiếp: Hai vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Cờ Reo xướng tiếp: Ba vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Đoàn rước đi đến chùa Hồng Cầu, lúc này kiệu bà Pháp Vũ cũng đã chuẩn bị xong nhưng chưa ra khỏi chùa, kiệu bà Pháp Lôi phải lùi lại để chờ kiệu bà Pháp Vũ ra, sau đó hai bà làm lễ chào nhau, dân gian vẫn thường gọi là lễ hạ thủ. Nghi thức này được tiến hành qua ba lần chào nhau. Khi chào nhau các giai kiệu cùng nhau nhún chân. Tiếp đến, đoàn rước khởi kiệu rước hai bà xuống chùa Thái Lạc. Kiệu bà Pháp Vũ rước đi trước, kiệu bà Pháp Lôi đi sau. Thứ tự đoàn rước giống như đoàn rước bà Pháp Lôi. Trong khi rước mỗi khi có trống lệnh Cờ Reo xướng:
Hai bà xuống chơi chùa Vân
Cơn mưa cơn gió xoay vần
Để cho thiên hạ dễ làm ăn!
Ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Khi đoàn rước đến gần chùa Thái Lạc, kiệu Pháp Lôi chạy thẳng xuống cổng chùa Thái Lạc. Xưa kia, khi kiệu Pháp Lôi chạy xuống chùa Thái Lạc thường vượt qua tường vào trong chùa (tường ở đây chỉ là tượng trưng, được đắp bằng đất trước cửa chùa cao khoảng 1m phủ cỏ lên trên, nhằm diễn lại sự tích khi mua cành dâu). Khi không thấy kiệu bà Pháp Vũ đâu thì lùi lại, chờ kiệu bà Pháp Vũ tới. Hai kiệu vào đến sân chùa thì dân làng thôn Quang Trung cũng bắt đầu rước kiệu bà Pháp Vân ra cửa chùa. Ba bà làm lễ chào nhau, kiệu Pháp Vũ chào chị trước, kiệu Pháp Lôi chào sau, cuối cùng là kiệu bà Pháp Vân chào lại. Sau lễ chào, kiệu Pháp Vân lùi vào trong gian giữa chùa, kiệu Pháp Vũ ở gian phía Đông, kiệu Pháp Lôi ở gian bên Tây. Khi ba kiệu chuẩn bị yên vị, thì thay đổi câu reo:
Ba bà ngự ba ngai rồng
Cơn mưa cơn gió đầy đồng
Để cho thiên hạ dễ làm ăn
Ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Ba bà công đồng ngự yên vị tại chùa Pháp Vân một đêm. Khi ba bà công đồng ngự yên vị tại chùa Pháp Vân, chính quyền địa phương làm lễ khai hội. Buổi chiều các giai kiệu và người dự hội tập trung tại sân Ủy ban nhân dân xã tham dự trò đánh Trăng (Giăng). Xưa kia, địa điểm đánh Trăng diễn ra trên các bãi đất rộng gần khu vực đoàn rước đi qua, nay bãi đất đã không còn. Trò đánh Trăng kéo dài khoảng 1 tiếng rồi nghỉ. Tham gia trò này chủ yếu là các giai kiệu và thanh niên trai tráng trong toàn xã. Thông thường mỗi lần đánh có khoảng năm mươi đến sáu mươi người tham gia. Ngoài ra còn có đội cờ, đội trống đứng cổ vũ. Trên khu đất rộng, Tiểu Cổ mặc áo dài đỏ, đầu đội khăn đỏ, tay cầm trống khẩu đi trước. Một giai kiệu khoẻ mạnh, có giọng âm vang đi theo sau, tay cầm một lá cờ đỏ để ra hiệu và reo. Khi có hiệu lệnh, các giai kiệu đóng khố xếp hàng vòng tròn lần lượt chạy theo Tiểu cổ và Cờ reo. Cả đoàn chạy theo vòng xoáy chôn ốc theo chiều kim đồng hồ, sau đó quay ngược trở ra. Cứ như vậy, đi đủ ba vòng thì kết thúc một lần đánh trăng. Trong khi đánh Trăng, Cờ reo xướng:
Một vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Hai vui vẻ ơi ! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Ba vui vẻ ơi ! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!.
Trong thời gian này các cụ lão bà và nhân dân địa phương tụng kinh kệ và lễ Phật tại các chùa thờ Tứ Pháp trên địa bàn xã.
* Ngày mồng 7 tháng 3: Lễ rước rồng lấy nước và rước ba bà từ chùa Pháp Vân xuống chùa Pháp Điện
- Lễ rước rồng lấy nước:
Ngày mồng 7 tháng 3, trước khi rước ba bà (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi) xuống chùa Pháp Điện, Ban tổ chức và dân làng làm lễ rước rồng lấy nước tại giếng cổ thôn Bình Minh. Bệ rồng được làm bằng gỗ, mặt bệ được ghép liền kích thước vuông khoảng 1,2m. Trên mặt bệ là chín con rồng (hai con rồng to và bảy con rồng nhỏ). Chất liệu rồng làm bằng thạch cao sơn màu đen. Xưa kia, nghi lễ rước rồng lấy nước được rước từ chùa Thái Lạc ra sông Xuân Cầu. Bệ rồng được làm bằng tre, mặt bệ được gép liền kích thước vuông, bốn chân bằng tre để tròn. Chất liệu rồng được bện bằng rơm, bên ngoài đắp bằng bùn và phải do người hiểu biết, khéo tay làm.
Những người tham gia lễ rước rồng phải tập trung tại chùa Thái Lạc từ sáng sớm gồm: Bốn giai kiệu rước rồng, trang phục đầu chít khăn đỏ, đóng khố; tám người vác gầu múc nước chân quấn xà cạp (gầu được làm bằng bẹ mo cau già, có cán tre dài khoảng 2,5m); bốn giai rước kiệu chóe nước, trang phục đầu chít khăn đỏ, đóng khố. Ngoài ra còn đội cờ, phường bát âm, chiêng trống,… Sau khi làm lễ tại chùa Thái Lạc, đoàn rước khởi hành rước rồng ra giếng cổ thuộc thôn Bình Minh làm lễ lấy nước rước về chùa Thái Lạc. Đi đầu đoàn rước là rồng dẫn đường, phường bát âm, đội cờ, hương án, bệ rồng đi hai bên là đội cầm gầu múc nước (Chạ long vương), kiệu chóe nước theo sau là dân làng. Đoàn rước sau khi tới giếng cổ thôn Bình Minh, nhà sư làm lễ xin nước. Lễ vật dâng cúng là vàng, hương, trầu, rượu, mâm xôi thủ lợn và hoa quả. Khi tụng xong bài kinh xin nước, nhà sư dùng gáo dừa sơn đỏ có cán gỗ để lấy nước từ giếng làng. Nước trước khi được đưa vào trong chóe, nhà sư tiến hành múc nước vào một chiếc chum sành sau đó mới đổ vào trong chóe. Trong khi nhà sư đang thực hiện nghi thức múc nước, bên ngoài tiếng trống, tiếng chiêng hòa cùng với các bản tấu nhạc của phường bát âm tạo không khí âm vang cả một khu vực. Bên trong các già tiếp tục đọc kinh, kể hạnh, người dự hội dõi theo từng gáo nước được đổ vào chóe. Khi múc xong, những người cầm gầu lần lượt múc nước từ giếng vảy ra xung quanh, miệng hô “Mưa! Mưa! Mưa!”. Sau khi lấy nước xong đoàn rước lại tiếp tục theo cung đường cũ quay trở về chùa Thái Lạc. Số nước lấy tại giếng cổ thôn Bình Minh được chia thành ba phần đặt lên ban thờ ba bà: Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi. Khi mọi thủ tục được hoàn tất, lễ rước ba bà xuống chùa Pháp Điện mới được tiến hành.
- Rước ba bà từ chùa Pháp Vân xuống chùa Pháp Điện:
Từ chùa Thái Lạc kiệu bà Pháp Vân được rước ra trước, sau đó là kiệu bà Pháp Vũ và bà Pháp Lôi. Thứ tự đoàn rước như sau: Đầu tiên là đoàn rước bà Pháp Vân với rồng dẫn đường, phường bát âm, đội cờ (gồm cờ thần, cờ Phật, cờ Tổ quốc), đội cầm gầu múc nước, trống cái, trống khẩu, cờ reo, hương án, kiệu bà Pháp Vân. Đi hai bên hương án và kiệu bà Pháp Vân là những người cầm tàn, lọng, quạt vả. Phía sau là các cụ hai giới cùng dân làng và du khách thập phương tham gia đám rước. Tiếp đến là đoàn rước kiệu bà Pháp Vũ và kiệu bà Pháp Lôi, thứ tự đoàn rước được sắp xếp giống như đoàn rước bà Pháp Vân. Trên đường đi gặp những chỗ có nước những người cầm gầu múc nước vảy lên làm phép, miệng hô “Mưa, Mưa, Mưa”.
Trong quá trình rước, dưới sự điều khiển của người cầm cờ lệnh:
Cờ Reo xướng:
Ba bà xuống chơi chùa Tông (chùa Pháp Điện)
Cơn mưa cơn gió đầy đồng
Để cho thiên hạ dễ làm ăn Vui vẻ ơi!
Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Và:
Ba bà xuống ngự chùa Tông
Bốn bà công đồng để rồng lấy nước trời mưa
Chảy tràn đồng Chưa, chảy xuống đồng Chuối, xối xuống đồng Văn
Để cho thiên hạ dễ làm ăn
Ta cùng vui vẻ ơi!
Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Đoàn rước đến khu vực gần đường 5, kiệu bà Pháp Lôi chạy vượt qua tiến vào gần cổng chùa Pháp Điện rồi lùi ra đứng chờ hai kiệu sau. Khi các kiệu đủ, chị em làm lễ chào nhau, các giai kiệu chạy và nhún chân. Kiệu bà Pháp Điện không ra khỏi chùa mà chỉ được rước bà ra cửa chùa chào rồi lùi lại (vì nhân dân nơi đây quan niệm rằng nếu bà Pháp Điện ra khỏi cổng Tam quan chùa nhìn vào làng nào thì làng ấy sẽ có hoả hoạn). Ba chị đến thăm phải ngự ở ngoài chùa vọng vào. Trước đó, thôn Hồng Thái phải dựng trước ba gian nhà lợp lá trước cửa chùa Pháp Điện để khi ba bà: Pháp Vân, Pháp Vũ và Pháp Lôi đến ngự ở đó một đêm.
Buổi chiều, tại sân trường Tiểu học và Trung học cơ sở xã, Ban tổ chức lễ hội tổ chức giao lưu thi đấu thể thao: Cầu lông, bóng chuyền nam và bóng chuyền nữ. Buổi tối, dân làng và các lão bà lại tập trung tại các ngôi chùa thờ Tứ Pháp trong xã cúng lễ, đọc kinh, kệ, kể hạnh. Sân chùa là nơi giao lưu, biểu diễn văn nghệ giữa các xóm trong làng, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương.
* Ngày mồng 8 tháng 3: Lễ rước ba bà về hoàn cung
Buổi sáng ngày mồng 8 tháng 3, đúng 8 giờ sáng Ban tổ chức lễ hội cùng dân làng và nhà sư tham gia lễ hội tập trung đông đủ tại chùa Pháp Điện. Sau khi các nhà sư làm lễ, kiệu ba bà Pháp Vân, Pháp Vũ và Pháp Lôi được rước vào cửa chùa Pháp Điện, bốn bà làm lễ chào nhau. Trong khi chào, dưới sự điều khiển của người cầm cờ lệnh:
Cờ Reo xướng:
Giai tàn, giai tán,
Giai nhang án, giai quạt vả,
Giai trường cả, giai cả kiệu.
Ta cùng vui vẻ ơi!
Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Bốn bà về ngự bốn tòa
Mưa cơn gió thuận hòa
Để cho thiên hạ dễ làm ăn
Ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Một tiếng ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà! Khiêng kiệu chạy lên phía trước nhún chân chào.
Tiếng nữa là hai, ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà! Khiêng kiệu chạy lên phía trước nhún chân chào.
Tiếng này là tiếng thứ ba, ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà! Khiêng kiệu chạy lên phía trước nhún chân chào.
Sau khi lần lượt các bà chào nhau, kiệu ba bà Pháp Vân, Pháp Vũ và Pháp Lôi được rước hoàn cung. Đoàn rước về đến cửa chùa Thái Lạc, kiệu bà Pháp Vân được rước vào chùa Thái Lạc, hai kiệu bà Pháp Vũ và Pháp Lôi đứng ngoài cổng chùa làm lễ chào bà Pháp Vân rồi rước trở về các chùa hoàn cung. Nghi lễ chào nhau được thực hiện giống như tại cửa chùa Pháp Điện. Về gần đến chùa của mình, các kiệu phải quay lưng đi trước để khi vào chùa không phải quay mặt tượng. Khi các bà về hoàn cung, lúc đó hội cũng coi như kết thúc. Buổi chiều, các chùa làm lễ kê chân nhang và yên vị Tứ Pháp.
Trước đây, sau khi ba bà Pháp Vân, Pháp Vũ và Pháp Lôi ngự tại ba gian nhà tre tại chùa Pháp Điện một đêm thì sáng sớm hôm sau dân làng tiến hành rước ba bà đi tuần nhiễu quanh tổng Thái Lạc. Theo sự tích truyền lại, người ta đã thuê hai ông Đào Khảm và Đào Lượng tạc bốn đoạn cành dâu thành bốn pho tượng làm mẫu, sau này căn cứ vào mẫu tượng đó mà tạc ra tượng Tứ Pháp. Ban ngày, hai ông tạc tượng ở chùa Thái Lạc, đêm về ngủ tại chùa Ôn Xá (chùa Un) nên trong tiến trình của lễ hội, có phần rước các bà sang thăm chùa Ôn Xá và bao giờ cũng ngự tại đây một đêm. Trong quá trình rước đổi câu reo là:
Ba bà đi chơi chùa Un
Cơn mưa cơn gió ùn ùn
Để cho thiên hạ dễ làm ăn
Ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: dà!
Sáng hôm sau, đoàn rước dời chùa Un, ba bà được rước đi tuần nhiễu qua các làng như Xuân Lôi, Ngải Dương, Thanh Đặng, Hoằng Nha. Dọc đường tuần nhiễu khi đi qua các cửa đình, chùa của các làng đoàn rước phải dừng lại để các bà bái vọng thành hoàng làng. Trên đường trở về khi có cờ hiệu và trống lệnh, Cờ Reo xướng:
Ba bà về ngự ba toà
Cơn mưa cơn gió thuận hoà
Để cho thiên hạ dễ làm ăn
Ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Ngoài các hoạt động chính, trong thời gian diễn ra lễ hội, các gia đình trong xã Lạc Hồng đều sắm sửa lễ vật ra chùa lễ Phật (lễ vật thường là hương hoa, oản quả), làm cơm ở nhà để thiết đãi bà con và bạn bè xa gần về dự hội. Vì thế, trong suốt những ngày diễn ra lễ hội, cả xã Lạc Hồng đều tưng bừng nhộn nhịp.


Không gian văn hóa liên quan đến Lễ hội Cầu mưa
- Chùa Thái Lạc (Pháp Vân tự): Chùa được xây dựng tại thôn Quang Trung, xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm. Nguyên xưa, đây là ngôi chùa của cả xã Thái Lạc cũ. Sau này, do việc phân chia các xóm thành thôn nên chùa Thái Lạc là ngôi chùa chung của bốn thôn Quang Trung, Minh Hải, Bình Minh và Phạm Kham. Chùa Thái Lạc đã được xếp hạng là di tích “Lịch sử và Kiến trúc nghệ thuật” cấp Quốc gia năm 1964 (theo Quyết định số 29/VH- QĐ ngày 13 tháng 01 năm 1964 của Bộ Văn hoá - Thông tin, nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch). Năm 2018, chùa được xếp hạng là di tích cấp Quốc gia đặc biệt (theo Quyết định số 1820/QĐ-TTg ngày 24/12/2018 của Thủ tướng Chính phủ).
Căn cứ vào các bức cốn cổ còn lưu giữ tại chùa, các nhà nghiên cứu cho rằng ngôi chùa được xây dựng từ thời Trần (1225 - 1400). Ngoài thờ Phật, chùa còn thờ bà Pháp Vân, một trong Tứ Pháp (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện). Trải qua quá trình lịch sử ngôi chùa đã được trùng tu lại nhiều lần vào các năm 1630 - 1636, 1690 - 1691 và năm 1703. Toàn bộ kiến trúc chùa Thái Lạc hiện nay được bố trí kiểu "Nội công ngoại quốc" gồm: 09 gian Tiền đường; 02 gian Thiêu hương; 01 gian 02 chái Thượng điện. Thượng điện chùa Thái Lạc là một trong những hạng mục công trình kiến trúc gỗ cổ nhất Việt Nam. Đây là hạng mục còn bảo lưu được các giá trị kiến trúc nghệ thuật thời Trần. Theo các nhà nghiên cứu đây chính là kiến trúc của ngôi chùa thuở sơ khai. Trên các cốn, đố của các vì kèo và trên các cột đấu tòa tam bảo có mảng chạm khắc gỗ lớn. Đề tài chủ yếu là cảnh đàn hát, dâng hoa của các tiên nữ, các hình rồng cuốn lượn chầu ngọc, vờn hoa và các hình phỗng đang uốn mình đội bệ sen, đều mang phong cách nghệ thuật Trần. Ngoài các bức chạm khắc, nơi đây còn lưu giữ tượng thờ bà Pháp Vân.
Chùa Thái Lạc là nơi diễn ra các nghi thức, nghi lễ quan trọng trong Lễ hội Cầu mưa tại xã Lạc Hồng.
- Chùa Nhạc Miếu (Pháp Lôi tự): Chùa Nhạc Miếu hay còn được gọi là chùa bà Huế. Trong hệ thống thờ Tứ pháp tại xã Lạc Hồng, các vị Tứ pháp được nhân dân gọi lần lượt với các tên: Pháp Vân (Bà Cả), Pháp Vũ (Bà Quê), Pháp Lôi (Bà Huế), Pháp Điện (Bà Tông). Do vậy, trong Lễ hội cầu mưa khi ruowcs kiệu bà Pháp Lôi các giai kiệu đều hô Huế!Huế!Huế!.
Chùa Nhạc Miếu được khởi dựng từ sớm, đã bị phá huỷ vào năm 1966. Sau khi chùa bị phá huỷ, toàn bộ đồ thờ, tượng pháp được đem gửi tại chùa Thái Lạc. Đến năm 1993, chính quyền và nhân dân thôn Nhạc Miếu tiến hành phục dựng lại chùa trên nền móng cũ và rước tượng về thờ tự tại chùa. Hiện tại, chùa Nhạc Miếu có bố cục mặt bằng tổng thể hình chữ Đinh gồm 05 gian Tiền đường và 03 gian Thượng điện. Các cấu kiến và thành phần kiến trúc tại di tích được làm theo phong cahs kiến trúc truyền thống. Trong số các di vật còn lại của chùa, đáng chú ý nhất là pho tượng bà Pháp Lôi có niên đại thế kỷ XVI. Tượng ngồi trong thế kiết già, tay phải giơ lên thuyết pháp với các ngón khép chỉ thẳng lên trời, lòng bàn tay quay ra phía trước. Tượng có khuôn mặt nữ, giữa trán nổi một u tròn nhỏ thay cho “bạch hào” (quý tướng của Phật). Thân hình tượng với vai nở, bụng thon nhỏ, váy nhiều nếp. Trong Lễ hội Cầu mưa, kiệu bà Pháp Lôi tại chùa Nhạc Miếu tham gia trực tiếp vào lễ hội.
- Chùa Hồng Cầu (Pháp Vũ tự): Chùa được khởi dựng từ sớm làm nơi thờ Phật và thần Pháp Vũ. Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, chùa đã bị phá hủy. Đến năm 1993, chùa được phục dựng lại với kết cấu kiến trúc hình chữ Đinh. Đến năm 2018, chùa được trùng tu tôn tạo lớn gồm 05 gian Tiền đường và 03 gian Thượng điện. Các cấu kiện chủ yếu được bào trơn đóng bén. Trong số các di vật còn lưu giữ tại chùa, đáng chú ý nhất là pho tượng bà Pháp Vũ. Tương truyền, pho tượng bà Pháp Vũ được tạo tác vào thời nhà Mạc.
- Chùa Hồng Thái (Pháp Điện Thiền tự): Chùa còn được gọi là chùa Bà Tông. Chùa được khởi dựng từ sớm, đến năm 1999 nhân dân cùng sư trụ trì chùa đã hưng công xây dựng lại trên nền móng cũ theo phong cách kiến trúc truyền thống. Hiện tại chùa có bố cục mặt bằng tổng thể hình chữ Đinh gồm 05 gian Tiền đường, 03 gian Thượng điện. Dấu tích của ngôi chùa cổ còn hội tụ ở pho tượng Pháp Điện được đặt trong khám thờ tại chùa.
- Đình Thái Lạc (thôn Quang Trung): Căn cứ vào bản thần tích đình Thái Lạc được Hàn lâm viện Đông các Đại học sĩ Nguyễn Bính vâng mệnh soạn vào năm Hồng Phúc 1571. Đến năm Vĩnh Hựu thứ 3 (1737), Quản giám Bách thần Tri điện Hùng Lĩnh Thái khanh thần Nguyễn Hiền tuân theo bản cũ chép lại thần tích ngọc phả. Nội dung thần tích cho biết, đình Thái Lạc là nơi tôn thờ Đức Thánh ông tên là An Dưỡng Đại vương và Đức Thánh bà là Quảng Huệ công chúa. Theo thần tích, thân sinh của An Dưỡng đại vương là cụ Phạm Thân và Hồ Thị Bột. Hai ông bà là người ở trang Thái Lạc, huyện Tế Giang, phủ Thuận An, đạo Bắc Giang. Khi sinh ra ông đã có diện mạo khôi kỳ, lớn lên đạo học tinh thông, tài năng trí tuệ, không ai sánh kịp. Năm An Dưỡng mười bảy tuổi, có giặc Chiêm Thành xâm lấn nước ta. Vua Lê Đại Hành thân chinh làm tướng cho quân đi chống cự, một mặt đi các nơi tìm nhân tài giúp nước. Khi đến huyện Tế Giang nghe có người văn học tinh thông, võ nghệ cao cường, ai ai cũng mến phục, vua bèn cho triệu vào hỏi kế phá giặc, ông tâu binh thư yếu lược đều thuộc lòng. Vua Lê thấy vậy trọng dụng cử ông làm “tiền binh xuất tướng”. An Dưỡng phụng mệnh lấy chín đạo quân, hợp lực trợ chiến, được hơn một năm giặc Chiêm Thành đại bại, thiên hạ thái bình, vua Lê về ban tặng cho mở tiệc ăn mừng. Đang khi ăn uống yến ẩm, An Dưỡng ra bái tạ vua, lúc đó trời đất tối tăm mù mịt, sấm chớp ầm ầm không ngớt, chiếc diều bay rơi xuống xứ đồng Chè, đồng thời xác ông đã hoá nằm ở đó, tức ngày 21 tháng 11. Vua thấy lạ ca tụng "sinh chi tướng, tử chi thần". Thương xót người có công với nước, vua cử đình thần hành lễ điếu văn, ban thưởng nghìn quan tiền để làm hương hoả, lập miếu thờ, miễn cho dân làng ba năm binh lính thuế khoá tạp dịch. Vua còn phong ông là “Thượng đẳng phúc thần”. Tương truyền trong nhân dân, Quảng Huệ công chúa là con vua thời ấy có ước hẹn với An Dưỡng, khi chiến thắng trở về vua sẽ gả công chúa cho. Sau chiến thắng An Dưỡng lại hoá thân đột ngột nên bà nguyện theo ông và được thờ cùng An Dưỡng Đại vương gọi là Đức Thánh bà. Do nằm cạnh chùa Thái Lạc nên khi rước tượng Pháp Vũ, Pháp Lôi qua đình làng bao giờ cũng phải làm lễ chào thánh trước cổng đình.


Giá trị lịch sử
Lễ hội Cầu mưa cùng với tín ngưỡng thờ Tứ Pháp ở vùng châu thổ sông Hồng đã phản ánh rõ nét quá trình du nhập và phát triển của Phật giáo vào Việt Nam mà điểm đầu tiên tiếp xúc cũng là một trung tâm của Phật giáo đương thời đó là vùng Luy Lâu (Bắc Ninh) vào những năm đầu Công nguyên. Từ trung tâm này, tín ngưỡng thờ Tứ Pháp đã lan tỏa ra các vùng phụ cận trong đó có Hưng Yên. Các di tích thờ Tứ Pháp ở Hưng Yên hiện còn đã phần nào phản ánh sự lan tỏa này.
Lễ hội Cầu mưa là một bằng chứng phản ảnh sự dung hòa giữa việc thờ Phật với việc tôn thờ các vị thần bảo hộ các cộng đồng làng xã trong vùng - Tứ Pháp trên đường tuần nhiễu đã dừng lại, tại cửa đình làng để bái vọng Thành hoàng làng của làng mà đoàn rước đi qua. Đồng thời, Lễ hội cầu mưa còn là một bằng chứng xác nhận việc, ngay từ những năm đầu Công nguyên, Phật giáo và Nho giáo, khi du nhập vào Việt Nam đã có sự dung hòa, cùng nhau phát triển.
Không chỉ phản ánh đời sống tôn giáo tín ngưỡng của cư dân đồng bằng châu thổ sông Hồng, Lễ hội Cầu mưa còn phản ánh quá trình khai phá vùng đất này trong quá khứ. Trong quá trình phát triển, người Việt đã từng bước làm chủ vùng châu thổ theo hướng từ núi dần ra biển. Truyền thuyết cũng như thực tế lịch sử đã cho thấy, sự hình thành vùng châu thổ hạ lưu sông Hồng - còn được gọi là châu thổ trẻ, chính là cuộc chinh phục, khai phá những vùng lầy lội mà trung tâm là Hưng Yên.
Lễ hội Cầu mưa tại xã Lạc Hồng ngày nay cũng đã phản ánh được phần nào tập quán sử dụng nước của cư dân nơi đây. Trong quá trình sản xuất nông nghiệp, về mặt hình thức người Việt sử dụng hai nguồn nước chính là nước sông và nước mưa để trồng lúa nước. Tuy nhiên, những nguồn nước này không phải lúc nào cũng thuận lợi, do vậy phải có những ứng phó phù hợp. Khi trời hạn hán lâu ngày không có mưa, Lễ hội Cầu mưa được mở để cầu nguồn nước. Trong các nghi lễ của lễ hội có việc rước rồng lấy nước tại giếng cổ thôn Bình Minh (xưa là sông Xuân Cầu) và trò đánh Trăng. Những nghi lễ này phần nào phản ánh tập quán canh tác dẫn thủy nhập điền. Thông qua các nghi lễ, nghi thức và các trò diễn xướng trong lễ hội, con người muốn tái hiện lại lịch sử, tái hiện xã hội, tái hiện cội nguồn của tự nhiên và con người.


Giá trị văn hóa
- Giá trị cố kết cộng đồng
Lễ hội Cầu mưa là nơi cố kết cộng đồng làng xã, là sợi dây liên hệ các cá nhân, gia đình, dòng họ, làng xóm và cả du khách thập phương, tạo nên giá trị tiêu biểu nhất của lễ hội. Lễ hội biểu dương những giá trị văn hóa và sức mạnh của cộng đồng, tạo nên tính cố kết bền chặt của cư dân địa phương. Người dân Lạc Hồng ngày nay đến hội để vui chơi nhưng đồng thời cũng là củng cố thêm tình đoàn kết giữa con người với con người, giữa cá nhân với các thành viên trong làng xã. Việc phụng thờ bốn vị Tứ Pháp tại các ngôi chùa trên địa bàn xã là biểu hiện sự cộng cảm của nhân dân Lạc Hồng về các hoạt động tâm linh và các sinh họat văn hóa cộng đồng. Trong Lễ hội Cầu mưa mọi người đều tham gia trình diễn, sáng tạo và hưởng thụ, tạo nên niềm cộng cảm giữa các thành viên trong làng và sự nhất quán trong việc trao truyền các giá trị văn hóa giữa các thế hệ trong làng, xã.
Mỗi khi đến dịp lễ hội, những con người nơi đây dù ở xa quê, đi đâu cũng đều trở về quê hương, về với hội làng với niềm vui đoàn tụ vì lễ hội là của chung, của tất cả mọi người. Về với lễ hội người ta không phân biệt cao thấp, sang hèn mà mọi thành viên tham dự đều bình đẳng như nhau. Nếu như trong đời thường, cuộc sống còn có sự không công bằng trong xã hội, địa vị, quyền lợi trong làng của người này cao hơn người kia thì khi vào hội những điều bất bình đẳng đó không còn tồn tại. Do vậy trong lễ hội, mối quan hệ giữa con người với con người là thân mật, cởi mở và phóng khoáng, các nghi thức, nghi lễ trong lễ hội như một sợi dây dàng buộc, níu kéo, làm cho con người xích lại gần nhau hơn, xóa đi sự xa lạ thường ngày. Từ đó làm nảy sinh những tình cảm yêu thương, gắn bó với quê hương, đất nước và con người.
Trong không khí của ngày lễ hội người ta tạm quên đi những ngăn cách xã hội, những bon chen đời thường để cùng nhau thực hiện những nghi lễ tôn giáo, tín ngưỡng cùng nhau hướng về hội với niềm tin chân thành, cùng thể hiện sự ngưỡng mộ, tôn vinh thành kính đối với thánh, thần để cầu mong cho sự che chở, bảo vệ cho sự bình yên của cộng đồng. Ngày hội ai cũng có thể tham gia các cuộc thi tài, vui hội trong không khí bình đẳng và dân chủ. Những họat động văn hóa tiêu biểu trong Lễ hội Cầu mưa như lễ rước Tứ Pháp, rước rồng lấy nước hay trò chơi đánh Trăng đã thực sự thu hút được sự tham gia hưởng ứng của cộng đồng, tạo nên sự cộng cảm giữa các thành viên trong lễ hội, sự nhất quán trong việc trao truyền các giá trị văn hóa giữa các thế hệ, giúp con người giao hòa giữa quá khứ và hiện tại, tạo ra sự cộng hưởng và lan tỏa để mọi người cùng nhau tham gia vào việc tái tạo và sáng tạo ra những giá trị văn hóa.
- Giá trị hướng về cội nguồn
Lễ hội Cầu mưa mang giá trị hướng về cội nguồn sâu sắc, ngay ở chính bản thân của lễ hội cũng là sự trở về với cội nguồn, hình ảnh cội nguồn được phản ảnh qua tục thờ cúng Tứ Pháp và thông qua lễ hội của làng, những con người đã sáng tạo ra văn hóa và lịch sử của làng mình. Sự trở về cội nguồn của người dân Lạc Hồng như là một hình thức trở về, tìm về và khẳng định lại nguồn gốc cộng đồng làng xã và bản sắc văn hóa của riêng mình. Toàn bộ sự tích Tứ Pháp được khơi dậy, sống lại thông qua toàn bộ diễn trình của Lễ hội Cầu mưa, thể hiện đậm nét trong các nghi thức rước nước, rước kiệu cho đến các trò diễn như đánh Trăng, thông qua các hình thức này, con người hiểu rõ hơn nguồn gốc của các vị thần được thờ ở trong làng mình và từ đó họ hiểu và biết đến cội nguồn của cộng đồng. Mặc dù lễ hội ngày nay tại di tích chưa được trọn vẹn như lễ hội xưa nhưng nó đã phản ảnh gần trọn vẹn Lễ hội Cầu mưa trong quá khứ. Đây thực sự là một thành công trong quá trình tìm về với cội nguồn tự nhiên của toàn bộ cư dân, cộng đồng nơi đây. Mặt khác, những nghi thức tế lễ trong lễ hội cũng chính là để tỏ lòng biết ơn, thành kính và ghi nhớ công lao che chở, phù hộ dân làng của các vị thần được thờ. Việc tổ chức lễ hội còn góp phần trong việc giáo dục thế hệ hôm nay về truyền thống đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, răn dạy con người biết ăn, ở có nghĩa có tình với tổ tiên, làng xóm, con người phải biết sống tốt hơn và luôn hướng về những điều tốt đẹp trong tương lai, từ đó khơi dậy lòng tự hào dân tộc của mỗi người dân.
- Giá trị cân bằng đời sống tâm linh
Bên cạnh đời sống vật chất của con người ngày càng được cải thiện và nâng cao thì nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần trong đời sống tâm linh vẫn luôn hiện hữu, là nhu cầu tất yếu. Trong quá trình khai phá vùng đồng bằng châu thổ Bắc Bộ với cây lúa nước, cho dù trong quá trình lịch sử ấy, con người đã quan sát tự nhiên, tích lũy được những kinh nghiệm, tri thức về thời tiết, khí hậu,… nhằm tìm ra quy luật để vận dụng vào sản xuất nông nghiệp, song thời tiết thường biến đổi thất thường gây nên những hậu quả mà con người không thể biết trước được. Trong hoàn cảnh không thể lý giải được các hiện tượng thiên nhiên, việc xuất hiện những thần linh gắn với mây, mưa, sấm, chớp là đòi hỏi hết sức tự nhiên trong đời sống tâm linh người Việt. Trên cơ sở sự sùng bái và thiêng hóa các hiện tượng tự nhiên tạo nên những vị thần linh với hệ thống thờ tự, tượng thờ, thần tích, truyền thuyết, lễ hội,… Và khi cùng nhau làm những nghi lễ thờ phụng những vị thần linh này họ tin rằng sẽ “tác động” đến tự nhiên, đem lại cho cộng đồng một năng lượng tinh thần mới, giúp họ tự tin khi đối diện với các hiện tượng của tự nhiên. Mặt khác, thông qua lễ hội, đời sống con người hướng về cái cao cả, thiêng liêng cái mà con người ngưỡng mộ, ước vọng và tôn thờ, trong đó có niềm tin tôn giáo tín ngưỡng. Trong môi trường văn hóa làng, các vị thần linh trở thành chỗ dựa để dân làng gửi gắm niềm tin, hy vọng. Ngoài vai trò chuyển tải các giá trị văn hóa, lễ hội ngày nay còn giúp con người cân bằng đời sống tâm linh, giải tỏa những vướng mắc về tinh thần, người dân đến với lễ hội với một tấm lòng thành kính, biết ơn và sự cầu mong thầm kín của riêng mình, đồng thời để thỏa mãn được nguyện vọng nào đó của bản thân, gia đình và cộng đồng.
Đến với lễ hội chính là tìm lại bản sắc văn hóa dân tộc, con người được hòa mình trong không khí tưng bừng của lễ hội và được trải nghiệm trong môi trường văn hóa thân quen. Lễ hội mang đến cho con người một không gian mới, một cuộc sống mới và là thời điểm để con người có thể bộc lộ ra tất cả những gì tinh túy, hằng tiềm ẩn trong bản thân mình thông qua các diễn xướng, trò chơi dân gian truyền thống, từ những trang phục đẹp trong lễ hội, đến cách giao tiếp văn hóa mang lại cho con người trạng thái thăng hoa từ cuộc sống hiện thực.
- Giá trị sáng tạo và hưởng thụ văn hóa
Lễ hội Cầu mưa là môi trường văn hóa mang những nét đặc thù riêng của vùng châu thổ sông Hồng, chứa đựng những giá trị văn hóa dân gian đặc sắc, đồng thời là nơi trao truyền các giá trị văn hóa của cộng đồng từ thế hệ này sang thế hệ khác, tạo cho con người khả năng hòa nhập, sáng tạo và hưởng thụ văn hóa. Ở môi trường lễ hội, tất cả mọi người cùng tham gia sáng tạo và tái hiện những sinh hoạt, những hoạt động sản xuất, vui chơi giải trí,.... và cùng hưởng thụ những giá trị văn hóa, tâm linh đó. Người tham gia lễ hội thuộc nhiều lứa tuổi, trình độ hiểu biết, thị hiếu và nhu cầu khác nhau đi dự hội đều ở trạng thái háo hức, vui vẻ, chờ đợi thưởng thức các nghi lễ, trò chơi diễn xướng của hội một cách hào hứng, thoải mái tùy theo sở thích cá nhân và khả năng của bản thân mình với hội.
Các sinh hoạt văn hóa trong Lễ hội Cầu mưa vừa đặc sắc, phong phú được thể hiện dưới nhiều hình thức và đã đáp ứng được nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ văn hóa của nhân dân. Phần “lễ” trong Lễ hội Cầu mưa là một hệ thống nghi thức mang “tính biểu tượng” và được cách diễn hóa tạo thành một “lễ thức” toàn vẹn, nhằm biểu hiện lòng tôn kính của cộng đồng với thần linh, với lực lượng siêu nhiên. Lễ rước trong Lễ hội Cầu mưa là một màn trình diễn rất ngoạn mục, vừa mang tính nghiêm trang lại vừa sôi động, thu hút được đông đảo nhân dân tham gia. Hình ảnh các giai kiệu chơi đánh Trăng được coi là sự sáng tạo độc đáo của cư dân nông nghiệp, họ phải lao động cải tạo, tác động và chinh phục thiên nhiên để phục vụ nhu cầu cuộc sống.
- Giá trị bảo tồn làm giàu và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
Lễ hội không chỉ là tấm gương phản chiếu nền văn hóa dân tộc mà còn là môi trường bảo tồn, làm giàu và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Thông qua lễ hội, rất nhiều nghi lễ, trò chơi dân gian, diễn xướng dân gian mang tính biểu tượng được bảo tồn truyền thụ cho các thế hệ sau. Lễ hội là dịp nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí, nơi giao lưu gặp gỡ trao đổi thông tin,... Từ việc trải nghiệm lễ hội con người các thế hệ đã hiểu biết thêm về lịch sử, văn hóa của cộng đồng, dân tộc mình nhờ đó bản sắc văn hóa dân tộc được hồi sinh tái tạo và truyền giao.
Lễ hội chính là bảo tàng sống, bảo tàng tự nhiên về văn hóa dân tộc. Trong lễ hội các giá trị văn hóa truyền thống được sáng tạo theo ý tưởng phong phú của người dân, nhờ đó mà lễ hội tác động mạnh mẽ và sâu sắc vào đời sống tâm linh, hun đúc tâm hồn, tính cách con người. Lễ hội Cầu mưa cũng đã thể hiện đúng tâm tư, nguyện vọng của người dân Lạc Hồng. Đây là ước vọng bình dị của cư dân nông nghiệp trong việc cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt con người hòa thuận hạnh phúc.


Giá trị khoa học
Lễ hội Cầu mưa xã Lạc Hồng là một lễ hội lớn, góp phần bổ sung sự phong phú và đa dạng của hệ thống lễ hội tiêu biểu nước ta. Lễ hội cung cấp những tư liệu quý giá không chỉ cho các nhà nghiên cứu văn hóa, mà còn là nguồn sử liệu về lịch sử, xã hội, con người, phong tục tập quán của cộng đồng cư dân nơi đây.
Lễ hội là một loại hình sinh hoạt văn hóa cộng đồng phổ biến và đậm đà bản sắc dân tộc, là tài sản vô giá trong kho tàng di sản văn hóa phi vật thể, làm giàu và phát huy giá trị nền văn hóa dân tộc. Lễ hội Cầu mưa xã Lạc Hồng phản ánh một phần lịch sử, bảo lưu những giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời cho thấy được sự sáng tạo văn hóa của nhân dân trong diễn trình lịch sử.
Thông qua lễ hội, chúng ta thấy được tính cố kết cộng đồng, sự trao truyền những giá trị lịch sử, văn hóa cho các thế hệ kế tiếp, khơi dậy lòng tự hào của cộng đồng với những giá trị văn hóa truyền thống, giá trị lịch sử, hun đúc hình thành nên ý thức quốc gia, dân tộc.


Vai trò của di sản đối với đời sống cộng đồng hiện nay
Lễ hội Cầu mưa thuộc xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên có vai trò rất lớn trong đời sống cộng đồng dân cư cũng như trong phát triển kinh tế, xã hội, giáo dục văn hóa truyền thống cho nhân dân trong vùng cũng như trong cả nước. Đồng thời, khơi dậy tinh thần yêu quê hương đất nước, lòng tự hào về tổ tông, giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”. Từ đó nâng cao ý thức cộng đồng, củng cố tính cộng cảm, gắn bó, phát huy tình đoàn kết, tương thân, tương ái giúp đỡ lẫn nhau trong mọi hoàn cảnh.
Lễ hội Cầu mưa có sức sống trường tồn trong đời sống tinh thần của người dân xã Lạc Hồng trải qua nhiều thế hệ. Qua tư liệu phỏng vấn, hầu hết các ý kiến từ những người cao tuổi đến những người trẻ tuổi đều trả lời rằng, họ rất phấn khởi và háo hức mỗi khi làng chuẩn bị mở hội. Mỗi khi đến hội làng mọi người đều vui vẻ phấn khởi và tự nguyện tham gia lễ hội. Mỗi người đều được tham gia một phần việc của lễ hội và họ coi đó là nhiệm vụ và là niềm vinh dự cần làm, được tham gia lễ hội là được phúc, được lộc cho bản thân và gia đình. Ông Lê Viết Hòa cho biết: “Chúng tôi thấy rất phấn khởi khi chuẩn bị đến Lễ hội Cầu mưa. Mỗi khi đến lễ hội, chúng tôi huy động con cháu phải tham gia hết, thanh niên thì khiêng kiệu, người cao tuổi ra giúp việc nhà chùa, ai cũng hồ hởi tham gia lắm chứ không phải gượng ép đâu nhé!”. Khi hỏi về cảm nghĩ được nhận lộc của Phật hay các vị thần Tứ Pháp, các ý kiến đều cho rằng họ cảm thấy mãn nguyện, thoải mái, tin tưởng rằng năm đó sẽ làm ăn suôn sẻ, mạnh khỏe, mưa thuận, gió hòa. Đối với cư dân địa phương thì trong đó còn có cả sự tự hào về quê hương.
Lễ hội Cầu mưa không chỉ là điểm đến sinh hoạt văn hoá tín ngưỡng, hưởng thụ và tham gia diễn xướng văn hoá dân gian của cộng đồng dân cư chủ thể văn hoá nơi đây mà còn là điểm đến của nhiều du khách thập phương trong và ngoài nước. Cùng với nhiều di sản văn hóa vật thể trong xã, Lễ hội Cầu mưa luôn hấp dẫn, thu hút dông đảo du khách thập phương đến tham dự. Đây chính là tiềm năng để góp phần phát triển du lịch địa phương. Đồng thời, những người phục vụ các dịch vụ khác trong lễ hội thì cho rằng, sự phát triển của lễ hội đã làm tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân, kinh tế địa phương phát triển.
Năm 2018, chùa Thái Lạc được xếp hạng di tích cấp Quốc gia đặc biệt. Điều đó càng khẳng định giá trị to lớn của hệ thống di tích thờ Tứ Pháp và Lễ hội Cầu mưa tại xã Lạc Hồng đối với người dân địa phương và du khách thập phương. Lễ hội Cầu mưa thực sự có vai trò vô cùng quan trọng, ảnh hưởng tích cực đến đời sống sinh hoạt văn hoá tín ngưỡng của cư dân địa phương. Lễ hội là nơi để nhân dân địa phương gửi gắm niềm tin, niềm mong ước cho mưa thuận gió hoà, mùa vụ bội thu. Do vậy, lễ hội đã đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt văn hoá tinh thần, là phần không thể thiếu trong đời sống văn hoá tín ngưỡng của cộng đồng dân cư nơi đây.


Hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể
Sau một thời gian gián đoạn do chiến tranh và nhiều nguyên nhân khác nhau. Lễ hội Cầu mưa đã được khôi phục vào năm 2005, trong sự phấn khởi và vui mừng của chính quyền và nhân dân địa phương. Về cơ bản, Lễ hội Cầu mưa ngày nay đã được phục hồi và đi theo đúng với diễn trình lễ hội xưa và còn bảo lưu được gần như nguyên vẹn quy trình lễ rước nước và rước các Phật bà. Đầu tiên rước bà Pháp Lôi từ chùa Nhạc Miếu tới chùa Hồng Cầu thờ bà Pháp Lôi; sau đó cả hai bà Pháp Lôi và Pháp Vũ cùng được rước tới chùa Thái Lạc thờ bà Pháp Vân. Tiếp đến, rước cả ba bà Pháp Lôi, Pháp Vũ, Pháp Vân tới chùa Hồng Thái thờ bà Pháp Điện và cuối cùng rước ba bà trở về chùa của mình an vị. Khi rước các bà đến từng chùa, việc hành lễ sẽ diễn ra ngay tại chùa đó. Các nhà sư và các cụ bà tụng kinh, niệm Phật cầu cho mưa thuận gió hòa. Trong lễ rước các Phật bà, toàn bộ các câu diễn xướng của cờ reo vẫn được bảo lưu nguyên vẹn. Trò đánh Trăng - một trò chơi dân gian đặc sắc, riêng có và duy nhất trong Lễ hội Cầu mưa xã Lạc Hồng xưa vẫn được duy trì tổ chức theo đúng quy trình thực hành trước đây, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương. Tuy nhiên, Lễ hội Cầu mưa ngày nay cũng có một số thay đổi cho phù hợp với đời sống hiện tại.
Lễ hội ngày nay được tổ chức không phải xuất phát từ nguyên nhân thời tiết hạn hán lâu ngày không có mưa mà chủ yếu là xuất phát từ nhu cầu bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của địa phương. Xưa kia, lễ mở cửa chùa được tiến hành mỗi lần 3 ngày mở, 3 ngày đóng (tổng cộng là 6 ngày) và việc này có thể diễn ra trong vòng 18 ngày. Nếu trong thời gian làm lễ mở cửa chùa mà trời mưa xuống thì lễ hội sẽ không được tổ chức nữa. Trước đây, lễ hội thường kéo dài trong 7 ngày. Ngày nay, lễ mở cửa chùa được tiến hành trước ngày hội chính chỉ có một ngày và thời gian diễn ra lễ hội cũng rút ngắn lại chỉ còn ba ngày.
Công tác chuẩn bị cho lễ hội ngày nay cũng có nhiều thay đổi, nhất là trong việc chuẩn bị trang phục cho những người tham gia vào lễ rước. Việc chuẩn bị khố điều cho giai kiệu xưa kia phân công cho những gia đình có người được chọn làm giai kiệu đảm nhận, mỗi nhà được giao nguyên liệu và khuôn mẫu đúc khuy cài khố. Những chiếc khuy được đúc từ thiếc với chân khuy làm bằng chì thì nay khố điều được làm tập trung ngay tại các ngôi chùa tham gia vào lễ rước, với chân khuy là những chiếc đinh năm phân, đai khố được quấn nhiều vòng từ dây thừng mua ngoài chợ bện lại. Phần trang trí khố cũng thay các hạt bột, hạt bông xưa thay bằng các hạt cườm, hạt nhựa sẵn có. Hay như trong việc chuẩn bị chín con rồng cho lễ rước rồng đi lấy nước cũng thay bằng những con rồng làm bằng thạch cao, sơn màu đen, xưa rồng được quấn bằng rơm trộn với bùn.
Diễn trình rước Tứ pháp cũng rút ngắn lại, không còn rước các Phật bà Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi từ chùa Hồng Thái sang chùa Un Xá (xã Đình Dù), sau đó rước các bà đi tuần nhiễu quanh tổng như trước đây mà chỉ dừng lại ở lễ rước các bà hội lại với nhau tại chùa Hồng Thái là kết thúc. Lễ rước rồng đi lấy nước từ chùa Thái Lạc cũng thay đổi. Trong lễ hội xưa, rồng được rước đến lấy nước tại sông Xuân Cầu thì nay được rước đến lấy nước tại giếng cổ thôn Bình Minh rồi rước về. Như vậy, trong lễ hội ngày nay đã có sự giảm bớt một số địa điểm, thu hẹp lại không gian của lễ hội, không gian ấy chỉ còn bó hẹp trong xã Lạc Hồng.
Trò đánh Trăng trong lễ hội xưa được tổ chức trên một bãi đất rộng ở trước sân chùa Un Xá trong khoảng thời gian ba bà Pháp Vân, Pháp Vũ và Pháp Lôi ngự tại chùa Un Xá. Ngoài ra, trò đánh Trăng còn tiếp tục được tổ chức tại các khu vực Quán Chuột, bãi Đống Vông sau diễn trình rước ba bà dời khỏi chùa Un Xá đi tuần nhiễu quanh tổng. Ngày nay, trò đánh Trăng được tổ chức duy nhất vào buổi chiều ngày mồng 6 tháng 3 (âm lịch) ngay sau khi rước kiệu Pháp Vũ và Pháp Lôi đến chùa Thái Lạc. Địa điểm đánh Trăng được tổ chức ngay tại sân Ủy ban nhân dân xã Lạc Hồng và thời gian chỉ kéo dài chừng một giờ đồng hồ.
Lễ hội Cầu mưa ngày nay là lễ hội lớn, trọng diểm của tỉnh. Do vậy được thông tin, quảng bá rộng rãi, thu hút được đông đảo khách thập phương về dự hội, tạo thành lễ hội lớn của một vùng. Kết quả hoạt động lễ hội trong những năm vừa qua cho thấy, lễ hội đã phát huy được các tiềm năng, thế mạnh của văn hóa để phục vụ cho việc phát triển du lịch, dịch vụ và đáp ứng nhu cầu văn hóa tâm linh, giải trí của các tầng lớp nhân dân địa phương và các vùng lân cận. Ngoài ra, kinh phí thu được thông qua lễ hội đã tạo điều kiện thuận lợi cho công tác bảo tồn, tôn tạo di tích, tránh sự xuống cấp tại các di tích. Điều quan trọng nhất là việc truyền dạy các nghi thức và toàn bộ diễn trình rước Tứ Pháp cho thế hệ trẻ. Bản thân các cụ cao niên trong xã và những người trong coi di tích như Thượng Tọa Thích Quảng Hòa, ông Lê Viết Hòa đã thực hiện việc quay phim, ghi hình, ghi chép tư liệu về lễ hội để bảo tồn và lưu giữ. Tuy nhiên, do có thời kỳ gián đoạn kéo dài, các giá trị văn hóa truyền thống cũng dần bị mai một theo thời gian. Thế hệ những người đã từng tham gia lễ hội lần cuối, nay tuổi đã cao, việc nhớ lại lễ hội xưa còn chưa thật đầy đủ. Mặt khác, việc truyền dạy cho thế hệ trẻ chưa thực sự được quan tâm. Bởi thế hệ già mất đi, thế hệ trẻ kế cận, nếu không có những hiểu biết sâu sắc về lễ hội và không có niềm tự hào về lễ hội sẽ rất khó cho việc duy trì lễ hội.
Hiện nay, đội tế lễ, đội giai kiệu tại các thôn có thờ Tứ Pháp hoàn toàn tự phát, dựa vào nguồn kinh phí tự đóng góp để tập luyện trước khi địa phương mở hội. Nhiều thành viên trong các đội đang trong độ tuổi lao động, là trụ cột về kinh tế trong gia đình nên việc tham gia tế lễ phục vụ lễ hội cũng ảnh hưởng không nhỏ đếnvấn đề kinh tế khi nghỉ mất ngày công lao động. Vì vậy, hoạt động thường mang tính chất thời điểm, không có sự thống nhất chặt chẽ. Trong khi đó vai trò của đội tế, đội rước trong việc truyền dạy các nghi thức, nghi lễ trong lễ hội vô cùng quan trọng.
Vấn đề môi trường quanh các di tích sau dịp lễ hội luôn nổi cộm. Sau những ngày lễ hội, rác thải la liệt khắp khu vực trong ngoài di tích, đặc biệt khu vực trước cửa chùa Thái Lạc. Các dịch vụ phục vụ lễ hội chưa được quy hoạch. Hàng quán bày bán la liệt, mất trật tự, dọc hai bên lối vào chùa làm mất mỹ quan.
Lễ hội Cầu mưa gắn với tín ngưỡng thờ Tứ Pháp tại xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên khác với các lễ hội khác trong vùng cùng thờ Tứ Pháp đó là thời gian tổ chức lễ hội là vào tháng 3 âm lịch hằng năm trong khi đó những hội thờ Tứ Pháp tại các khu vực lân cận lại thường tổ chức vào ngày sinh Phật Thích Ca cũng là ngày sinh của Tứ Pháp (ngày mồng 8 tháng 4) hay ngày hóa của Phật Mẫu Man Nương (ngày 17 tháng Giêng). Sự độc đáo và khác lạ còn được thể hiện thông qua những chiếc khố của giai kiệu. Khố được làm khá cầu kỳ với nhiều nguyên phụ liệu khác nhau: Thừng, vải vóc, đinh, hoa cúc chì, hạt bóng, hạt cườm,… Ngoài ra, trong khi tổ chức rước Tứ Pháp cầu mưa, tham gia đoàn rước có Cờ reo là người reo và xướng vần, nội dung những câu reo chủ yếu để cầu mưa. Đặc biệt, có tổ chức trò đánh Trăng/Giăng, một trò chơi vô cùng đặc sắc thu hút đông đảo nhân dân và du khách dự hội hưởng ứng. Đây là những điểm khác biệt chỉ có trong Lễ hội Cầu mưa tại xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên mà không nơi nào có.



HTMLText_EDC4BAA0_F523_2D0A_41D4_D6ECB18C2077.html =
Lễ hội cầu mưa Tứ Pháp


Lễ hội Cầu mưa được tổ chức tại xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. Xã Lạc Hồng hiện nay gồm có 07 thôn: Hồng Thái, Quang Trung, Phạm Kham, Bình Minh, Minh Hải, Hồng Cầu, Nhạc Miếu.
Thời Hùng Vương dựng nước, vùng đất Lạc Hồng ngày nay thuộc bộ Dương Tuyền. Trong suốt 1000 năm Bắc thuộc và chống Bắc thuộc, vùng đất này thuộc huyện Chu Diên, quận Giao Chỉ. Thời Trần, Lạc Hồng thuộc huyện Tế Giang, phủ Kiến Xương, đến đầu thời Lê đổi là Văn Giang. Dưới thời thống trị của nhà Minh, huyện Văn Giang thuộc Châu Gia Lâm, nằm trong phủ Bắc Giang. Bắt đầu từ thời Quang Thuận (1460 - 1469) thuộc phủ Thuận An. Đến đầu thời Nguyễn, Lạc Hồng thuộc tổng Thái Lạc, huyện Văn Giang, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc. Năm Minh Mệnh 12 (1831) cùng với việc định lại bản đồ, thống nhất tên gọi các đơn vị hành chính, tổng Thái Lạc, thuộc huyện Văn Giang, tỉnh Bắc Ninh. Năm 1891, Lạc Hồng thuộc huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên.
Năm 1946, xã Lạc Hồng được thành lập. Đầu năm 1957, sau cải cách ruộng đất, xã Lạc Hồng được tách thành hai xã Lạc Hồng và Vạn Xuân (xã Đình Dù hiện nay). Xã Lạc Hồng gồm hai thôn là Thái Lạc và Nhạc Miếu bao gồm bảy xóm là Nhạc Miếu, Hồng Cầu, Quang Trung, Minh Hải, Bình Minh, Phạm Kham và Hồng Thái. Sau này, các xóm được gọi là thôn như ngày nay.
Xã Lạc Hồng ngày nay nằm ở phía Bắc tỉnh Hưng Yên, cách tỉnh lỵ Hưng Yên khoảng 46km về phía Bắc. Từ Bưu điện tỉnh Hưng Yên (trung tâm hành chính của tỉnh), du khách đi theo đường 39A đến ngã tư Phố Nối, rẽ phải theo quốc lộ 5 (hướng đi Hà Nội) khoảng 6km là tới địa phận xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên.


Lễ hội Cầu mưa có từ lâu đời, gắn liền với tín ngưỡng thờ Tứ Pháp (vị thần nông nghiệp cổ sơ) của cư dân nông nghiệp trồng lúa nước, khi đời sống nông nghiệp lệ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên. Tứ Pháp bao gồm Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện tượng trưng cho những hiện tượng thiên nhiên là mây, mưa, sấm, chớp. Qua hình thái tín ngưỡng này người nông dân muốn thể hiện ước muốn cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.
Sự ra đời của loại hình tín ngưỡng và tục thờ Tứ Pháp là kết quả của cuộc “hôn phối” thần kỳ giữa Khâu Đà La/Giàlađồlê, một nhà sư Ấn Độ đến truyền đạo ở thành Luy Lâu và nàng Man Nương, một thiếu nữ bản địa. Truyền thuyết này được lưu truyền từ thế kỷ thứ II và được ghi chép trong rất nhiều truyện, sách cổ xưa. Tuy nhiên, nguồn gốc của Tứ Pháp được nhiều người biết đến nhất ghi lại qua bản Cổ Châu Pháp Vân Phật bản hạnh ngữ lục hiện lưu giữ tại chùa Dâu (Bắc Ninh) được khắc vào năm thứ 13 niên hiệu Cảnh Hưng (1752) với các nội dung chính như sau: Thuở ấy vào thời Hán Linh Đế, nước ta gọi là Giao Châu, đặt dưới ách đô hộ của nhà Đông Hán. Lỵ sở Giao Châu đặt trong thành Luy Lâu thuộc vùng kẻ Dâu, là nơi dân cư đông đúc sầm uất. Nhiều cao tăng xứ Thiên Trúc (Ấn Độ) xa xôi đã tìm đến đây để truyền đạo. Thầy Khâu Đà La là một trong những vị ấy, dựng am trên một khu rừng phía Bắc sông Thiên Đức (sông Đuống) tu hành theo phép khổ hạnh, nhịn ăn và chỉ đứng một chân để tụng kinh nhiều ngày đêm. Khi đó, ở làng Mãn Xá (phía Tây Nam làng Dâu) có ông bà Tu Định và Ưu Di sinh được người con gái tên là Man Nương. Do rất phục phép màu của sư Khâu Đà La nên ông bà Tu Định bèn cho Man Nương theo thầy học đạo tại chùa Linh Quang. Đến năm 12 tuổi, nàng đã được thầy truyền cho nhiều phật pháp. Một hôm, Khâu Đà La đi hành lễ về muộn thấy Man Nương nằm ngủ chắn lối đã vô ý bước qua người nàng, từ đó Man Nương có thai. Nàng đành về thưa thực với cha mẹ. Ông bà Tu Định không tin sang tận nơi trách cứ sư Khâu Đà La. Nhà sư nói rõ cho Tu Định biết Man Nương có thai là do Nhân - Thiên hợp khí.
Qua 14 tháng mang thai, đến ngày mồng 08 tháng 04, Man Nương sinh hạ một người con gái. Theo lời cha bảo, nàng liền đem đứa bé đến chùa trả cho sư Khâu Đà La. Khâu Đà La mang đứa bé đến gốc cây Dung Thụ, dùng cây tầm xích gõ vào thân cây rồi đọc kệ. Cây bỗng mở rộng thân mình, ôm đứa bé vào lòng. Sau đó, ngài trao cho Man Nương cây gậy tầm xích và dặn khi nào trời hạn hán thì đem gậy cắm xuống đất để cứu nhân dân. Sau khi sư về Tây Trúc hạn hán kéo dài 3 năm, ruộng đồng khô nẻ, dân tình đói khổ. Nhớ đến lời dặn của nhà sư, Man Nương liền đem cây gậy thần cắm xuống đất. Ngay lập tức nước phun lên, cây cối, ruộng đồng lại tươi tốt và chúng sinh thoát nạn hạn hán.
Vào năm Giáp Tý nọ, trời đất đang thanh bình bỗng nhiên nổi trận bắc phong, mưa gió đùng đùng, cây Dung Thụ nơi sư Khâu Đà La gửi con vào đó đổ xuống theo sông Thiên Đức rồi trôi đến trước cửa thành Luy Lâu thì dừng lại. Sĩ Vương thấy vậy cho quân lính ra lôi cây lên bờ nhưng không tài nào lôi được. Khi Man Nương ra sông rửa tay, thấy cây rập rình như vẫy gọi liền khấn niệm và tung dải yếm ra, cây bèn nương theo dải yếm mà dạt vào bờ. Đêm hôm ấy, thần nhân báo mộng cho Sĩ Vương khuyên đem cây gỗ tạc tượng mà thờ thì sẽ có phúc lớn. Sĩ Vương nghe theo, sai Đào Lượng tạc cây gỗ làm bốn pho tượng, khai quang điểm nhãn rồi đem thờ ở bốn ngôi chùa xung quanh. Bốn pho tượng được đặt tên là Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện. Pháp Vân được coi là chị cả (bà Cả) được thờ ở chùa Dâu (Diên Ứng tự), Pháp Vũ là chị hai được thờ ở chùa Đậu (Thành Đạo tự), Pháp Lôi là chị ba được thờ ở chùa Phi Tướng (Phi Tướng tự) và Pháp Điện là em út được thờ ở chùa Dàn (Phương Quan tự). Khi làm lễ rước các pho tượng lên chùa thì lạ thay chỉ có ba pho là Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện là kiệu đi được còn pho Pháp Vân thì không sao khiêng nổi, hỏi ra mới hay là khi Đào Lượng tạc đến khúc ngọn, rìu chạm phải hòn đá trong thân cây nên đã ném xuống sông, khúc sông ấy tỏa ra hào quang rực rỡ. Sĩ Vương bèn sai ngư phủ đi mò vớt lên nhưng không được. Khi Man Nương biết chuyện, đi thuyền ra đến nơi thì hòn đá tỏa sáng và nhảy ngay lên lòng nàng. Khối đá ấy được gọi là Thạch Quang Phật (Phật đá tỏa sáng) và cho rước vào chùa Dâu, đặt thờ trước tượng Pháp Vân. Man Nương sau đó không bệnh mà qua đời được nhân dân lập đền thờ cùng cha mẹ ngay trên nền nhà cũ và tôn làm Phật Mẫu.
Truyền thuyết về Tứ Pháp tại xã Lạc Hồng ngày nay gắn liền với địa danh tổng Thái Lạc trước đây. Căn cứ bản “Pháp Vũ Phật tôn thần tích lục” năm Thành Thái 9 (1897) hiện lưu tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm (ký hiệu AE.a3/18), phần sự tích về Tứ Pháp cơ bản có nội dung theo như Tứ Pháp ở vùng Dâu - Bắc Ninh song có thêm phần dị bản là: Cành lớn của cây Dung Thụ được người vùng Dâu chia làm bốn đoạn đem bán. Một buổi sáng người tổng Thái Lạc mua được ba đoạn khiêng về, chờ buổi chiều mua nốt đoạn còn lại, buổi trưa mọi người thử đòn nào ngờ cả đòn khiêng và khúc gỗ vụt bay theo đoàn người đi trước. Thấy vậy, người dân Luy Lâu đuổi theo đòi lại. Nhưng đoàn người đuổi theo đến đâu thì trời đổ mưa tới đó nên người vùng Dâu để cho người tổng Thái Lạc mang về. Người dân Thái Lạc đã thuê ông Đào Khảm và Đào Lượng lấy bốn đoạn cành dâu tạc thành bốn pho tượng mẫu nhỏ. Ban ngày, các ông tạc tượng tại chùa Thái Lạc, ban đêm lại về ngủ tại chùa Un (nay thuộc xã Đình Dù, huyện Văn Lâm), do vậy trong lễ hội xưa khi rước bốn bà đi tuần du quanh tổng bao giờ cũng phải ngự tại chùa Un một đêm. Đến thời Mạc, dựa vào mẫu tượng này, dân làng dùng gỗ mít tạc thành bốn pho tượng Tứ Pháp còn thờ đến ngày nay. Tượng Pháp Vân thờ ở chùa Thái Lạc, tượng Pháp Vũ thờ ở chùa Hồng Cầu, tượng Pháp Lôi thờ ở chùa Nhạc Miếu, tượng Pháp Điện thờ ở chùa Phạm Thái. Trong dân gian vẫn gọi bốn bà lần lượt là bà Cả, bà Quê, bà Huế và bà Tông. Vào những năm hạn hán kéo dài dân các làng thuộc tổng Thái Lạc xưa lại tiến hành làm lễ cầu đảo và rước Tứ Pháp công đồng để cầu cho mưa xuống, mùa màng tươi tốt.
Lễ hội Cầu mưa xưa kia được diễn ra trong phạm vi rộng lớn bao gồm cả tổng Thái Lạc. Thời gian tổ chức lễ hội không cố định theo chu kỳ mà chủ yếu phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế xã hội. Thông thường lễ hội chỉ được mở khi trời hạn hán lâu ngày không có mưa và sau khi làm lễ mở cửa chùa mà trời vẫn không mưa. Lễ hội Cầu mưa xã Lạc Hồng được tổ chức đến năm 1943 thì bị gián đoạn do chiến tranh và nhiều nguyên nhân khác. Đến năm 2005, chính quyền và nhân dân xã Lạc Hồng đã khôi phục lại lễ hội theo đúng trình tự, nghi thức như xưa. Tuy nhiên, sau khi được khôi phục lễ hội diễn ra chủ yếu tại các ngôi chùa thờ Tứ Pháp thuộc địa bàn xã Lạc Hồng, trung tâm là chùa Thái Lạc (Pháp Vân tự). Lễ hội ngày nay được cộng đồng và chính quyền xã Lạc Hồng tổ chức từ ngày mồng 6 đến ngày mồng 8 tháng 3 (âm lịch) hằng năm. Trong lễ hội có tổ chức rước kiệu Tứ Pháp cùng các trò chơi dân gian, giao lưu văn nghệ, thể thao trong toàn xã.


Trước khi diễn ra lễ hội, toàn bộ các ngôi chùa thờ Tứ Pháp được nhà chùa và nhân dân trong làng dọn dẹp, trang hoàng lộng lẫy. Các con đường làng đoàn rước đi qua đều cắm cờ Phật và cờ Tổ quốc, tạo không khí tươi vui trước những ngày làng mở hội. Các phần việc khác đều được phân công cho mọi người sửa soạn, lắp ghép các kiệu rước.
Theo thông lệ , chính quyền địa phương tổ chức họp thành lập ban tổ chức lễ hội, phân công các thôn trong xã chuẩn bị nhân lực, vật lực (dụng cụ, trang thiết bị phục vụ lễ rước như quần áo, đồ thờ, kinh phí, kiệu rước,...) phục vụ lễ hội. Các tiểu ban phục vụ lễ hội cũng được thành lập gồm đại diện của chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị xã hội như: Đoàn Thanh niên, hội Phụ nữ, hội Cựu chiến binh, hội Người cao tuổi, học sinh các trường học,… Các đoàn thể này trên cơ sở nhiệm vụ sẽ tiến hành phân công cho từng cá nhân trong tổ chức của mình. Nguồn kinh phí tổ chức lễ hội phần lớn do chính quyền địa phương đảm nhiệm cùng với sự công đức của nhân dân.
- Tiêu chuẩn chọn lựa người tham gia lễ rước
+ Giai kiệu (hay còn gọi là phù giá): Những người được chọn để rước kiệu và nhang án là những giai làng khoẻ mạnh, gia đình không có tang. Ngoài việc được tham gia rước kiệu, các giai kiệu còn được tham gia trò đánh Trăng (đánh Giăng). Trang phục của giai kiệu là đóng khố, cởi trần, đầu quấn khăn vàng. Có thể nói đóng khố là điểm khá đặc trưng trong Lễ hội Cầu mưa. Khố điều được làm khá cầu kỳ với nhiều nguyên phụ liệu khác nhau: Thừng, vải vóc, đinh, hoa cúc chì, hạt bóng, hạt cườm,…
Khung khố: Ban đầu người dân làng cắt các đoạn dây thừng, tết xoắn thành những đoạn thừng con, cứ ba đoạn thừng con tết thành một thừng lớn có đường kính khoảng 1cm, chiều dài tuỳ theo. Những đoạn thừng này được ghép thành hình vành khuyên vừa với phần eo của giai kiệu sao cho cân đối, có khuy phía sau lưng để tháo lắp dễ dàng. Cứ sáu đoạn thừng thì dùng đinh sắt ghép vào được một khung khố, dùng vải trắng hoặc vải màu quấn phủ kín phần thừng bên trong. Xưa kia, dây thừng được làm bằng tre, dân làng chọn những cây tre non mềm, có dóng dài ít đầu mặt chẻ ra thành các lạt mềm sau đó tết xoắn lại thành các dây thừng.
Hoa cúc chì: Dùng chì đun nóng sau đó đổ vào khuôn được làm sẵn có hình bông hoa cúc sáu hoặc tám cánh có cuống nhọn để cắm lên trên khung khố.
Hoa cúc cườm và hạt bóng: Dùng dây mềm sâu các hạt cườm và hạt bóng lại thành chuỗi sau đó cuộn lại thành bông hoa cúc có năm hoặc sáu cánh dùng để trang trí trên khố.
Chằng mạng: Được làm bằng vải dầy màu đỏ và màu trắng, bản rộng khoảng 5cm, trên trang trí hình lưỡng long chầu nhật. Chằng mạng được vắt qua hai vai giai kiệu và cố định với phần thân khố, có tác dụng trang trí và làm cho khố không bị lệch. Phía dưới khung khố là hai vạt vải xanh đỏ (hay đỏ tím) được cố định với thân khố, vòng từ trước ra sau che thân giai kiệu.
+ Những người cầm cờ: Trang phục áo dài đen, quần trắng, đầu chít khăn đỏ.
+ Những người chắp sự, giai cờ, giai trống, giai chiêng: Trang phục đầu chít khăn nhiễu đỏ, mặc áo the đen.
+ Đại Lược (người đánh trống cái): Là người có uy tín trong làng, am hiểu nghi thức đánh trống, tuổi ngoài 50, có sức khỏe. Trang phục áo dài đỏ, đầu đội khăn đỏ. Đại lược là người đánh trống lệnh trong cuộc rước.
+ Cờ reo: Là những người từ 40 tuổi trở lên, khoẻ mạnh. Trang phục áo dài đen, quần trắng, thắt lưng xanh, đầu đội khăn đỏ. Nhiệm vụ của Cờ reo là cầm cờ đuôi nheo hướng dẫn giai kiệu rước cho đúng quy trình của đám rước. Cờ reo cũng là người đọc gieo vần theo khẩu lệnh của trống khẩu, để các giai kiệu hô theo. + Trống khẩu: Là những người từ 40 tuổi trở lên, khoẻ mạnh. Trang phục áo dài đỏ, đầu chít khăn đỏ. Tay cầm trống khẩu có nhiệm vụ đánh trống hiệu để Cờ reo xướng vần.
- Lễ mở cửa chùa và tế lễ
Buổi sáng ngày mồng 5 tháng 3, cả bốn ngôi chùa thờ Tứ Pháp trong xã Lạc Hồng đều cùng nhau làm lễ mở cửa chùa và lễ hạ bệ tượng. Sau đó làm lễ mộc dục và phong y để hôm sau tham gia rước hội. Nghi thức này được thực hiện với việc dùng nước sạch cùng với nước ngũ vị hương lau bằng khăn sạch lên tượng các vị thần Tứ Pháp. Người thực hiện nghi thức này là các nhà sư trụ trì tại chùa. Áo của các vị thần Tứ Pháp sau khi phong y được cắt thành các miếng nhỏ chia cho dân làng và du khách dự hội lấy khước. Buổi tối, các lão bà cùng sư sãi trụ trì các chùa thờ Tứ Pháp cùng nhau tụng kinh, kể hạnh. Nội dung các câu kệ kể về sự tích Tứ Pháp và cầu cho mưa thuận, gió hòa. Ngoài ra, ban tổ chức lễ hội còn chuẩn bị tập dượt cho các đội rước kiệu, đội kèn trống, chuẩn bị sân để đánh Trăng. Riêng thôn Hồng Thái phải chuẩn bị dựng sẵn ba gian nhà lá trước cửa chùa Pháp Điện để khi ba bà rước đến ngự ở đó một đêm. Xưa kia, lễ mở cửa chùa được tiến hành liên tục trong 3 ngày, sau đó đóng cửa 3 ngày, làm 3 lần như vậy tổng cộng là 18 ngày. Nếu trời không mưa mới tiến hành làm lễ rước cầu mưa. Việc chuẩn bị dựng ba gian nhà lá trước cửa chùa Pháp Điện để ba bà Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi ngự là do thôn Yên Lạc, xã Trưng Trắc, huyện Văn Lâm đảm nhiệm.
Buổi chiều ngày mồng 5 tháng 3, nhân dân tổ chức tế lễ tại chùa. Tham gia tế lễ là những đội tế nữ tại bốn ngôi chùa thờ Tứ Pháp trong xã. Đội tế gồm 16 thành viên được phân công như sau:
- Chủ tế: 1 người.
- Bồi tế: 2 người.
- Đông xướng và Tây xướng: 2 người.
- Củ soát: 2 người.
- Thượng hương: 2 người.
- Tiến tửu: 1 người.
- Tiến tước: 2 người.
- Chuyển chúc/đọc chúc: 2 người.
- Ẩm phước: 2 người.
Sau khi chỉnh tề, lúc này hiệu trống nổi lên ba hồi, phường bát âm tấu những điệu nhạc vui nhộn. Bắt đầu vào cuộc tế (khởi sự tế) ông Đông xướng, xướng:
- Cổ sơ chung cổ: đánh trống, đánh chuông hồi thứ nhất.
- Cổ tái chung cổ: đánh trống, đánh chuông hồi thứ hai.
- Cổ tam chung cổ: đánh trống, đánh chuông hồi thứ ba.
- Nhạc sinh cử nhạc: phường bát âm nổi nhạc lên.
Đông xướng, tiếp tục xướng một loạt tên các công việc của buổi tế. Đội tế tế sắp xếp đội hình ở hai bên bắt đầu tiến ra, toàn ban tế hàng ngũ chỉnh tề, các chấp sự ai phụ trách việc gì thì phải chăm chú giữ việc ấy. Tiếp tục theo tiếng xướng của Đông xướng, chủ tế và chấp sự, đều đi đến chỗ giá để chậu nước trên có treo một cái khăn, chủ tế và chấp sự rửa tay, lau tay vào khăn, người làm nhiệm vụ củ soát đi vào nội điện để xem xét lại các đồ lễ có được thành kính và còn thiếu gì không, kiểm tra xong lại lui trở ra.
Người xướng tiếp tục xướng “bồi tế viên tựu vị”; hai người bồi tế bước vào đứng ở hàng chiếu dưới, sau đó chủ tế theo lời xướng “tế chủ quan tựu vị” vào chiếu của mình, người xướng tiếp tục xướng “thượng hương”, chấp sự ra án thư, bỏ trầm vào lư hương để đốt, lúc này chủ tế lên chiếu trên, người cầm lư hương mang vào đặt ở giữa hương án ba gian (trong hậu cung) xong lui ra đi xuống chiếu dưới. Chủ tế phải tuân theo nguyên tắc “xuất á, nhập á”, “xuất á” nghĩa là khi ở chiếu chủ tế bước ra thì phải đi thẳng rồi rẽ sang bên tay trái, bước khi gãy khúc như nét chữ á, “nhập á” nghĩa là khi trở lại chiếu mạnh bái, từ chỗ phải đi sang bên trái, rồi quay một vòng, để không lúc nào quay lưng vào chính giữa bàn thờ, sau khi quay rồi mới đi thẳng về chiếu chủ tế.
Sau lễ dâng hương là đến lễ dâng rượu, lễ này được dâng làm ba lần gọi là “tam tuần”, các động tác và công việc vẫn được thực hiện tuần tự theo lời xướng của hai ông Đông xướng và Tây xướng.
Khi Đông xướng, xướng “hành sơ hiếu lễ”: Đây là lễ dùng rượu lần đầu, những người chấp sự ra chỗ để án thư để nậm và đài rượu, mở khăn phủ ở trên và bê đài đựng rượu lên. Chủ tế bước lên chiếu nhất và những người chấp sự bưng nậm và đài rượu cũng từ từ đứng lên theo. Chủ tế quỳ xuống và rót rượu ra chén, các chấp sự cầm đài rượu nâng lên và dâng rượu đi hai bên, vòng hai tay nâng cao đài rượu ngang mặt, đi vào nội điện (ở đó đã có sẵn hai người trong ban hành lễ đứng để đón đồ lễ đặt lên ban thờ) sau đó quay trở ra, các bước đi vào dâng rượu phải thực hiện theo nhịp trống và nhịp chuông. Chủ tế và bồi tế vẫn phải phục quỳ ở phía ngoài, khi các chấp sự dâng rượu xong đi ra mới được đứng lên.
Sau tiến tửu lần thứ nhất người chuyển chúc văn và đọc chúc văn ra án thư kính cẩn bưng văn tế ra. Chủ tế, bồi tế và người bưng chúc, người đọc chúc cùng quỳ cả xuống, người bưng chúc chuyển chúc văn tế cho chủ gian giữa, tế chủ cầm lấy vái một vái rồi mới đưa cho người đọc văn tế để đọc. Đọc xong tế chủ và bồi tế phủ phục/đứng lên lễ ba lễ và lui xuống chiếu dưới.
Tiếp theo là tuần rượu thứ hai, gọi là “hành á hiến lễ”, tuần rượu thứ ba gọi là “hành chung hiến lễ”, cũng được diễn ra thứ tự như tuần rượu đầu. Kết thúc ba lần dâng rượu, theo lời xướng hai vị ẩm phước vào nội điện mỗi người bưng ra một mâm bồng trên có một chén rượu và một khay trầu, đặt trước mặt chủ tế, chủ tế quỳ xuống làm lễ thụ lộc gọi là “ẩm phước” và “thụ tộ” (thụ lộc rượu và trầu). Chủ tế bưng chén rượu vái rồi lấy tay áo che miệng uống một hơi hết ngay, sau đó lại cầm khay trầu vái rồi ăn 1 miếng trầu. Theo quan niệm đây là các thần ban thưởng cho chủ tế. Vì vậy, chủ tế phải hưởng lộc ngay trước mặt thần mới là cung kính. Thụ lộc xong chủ tế và bồi tế cùng lễ tạ bốn lễ.
Đến phần “hoá chúc”: Người chuyển chúc và người người đọc chúc bưng ra đứng vào hàng của tế chủ, tế chủ quỳ xuống, người bưng chúc đưa chúc cho tế chủ, tế chủ cầm lấy vái rồi đưa cho người đọc, người đọc chúc bóc văn tế ra khỏi giá chúc, đồng thời gập mặt chữ ra ngoài đốt đi (khi gấp văn tế phải khéo để khi đốt vào chậu thau, văn tế phải cháy từ trên xuống đến hết mà không bị đổ).
“Lễ tất”: tế chủ và bồi tế đều vái và bước ra ngoài từ từ đi vào hai bên chùa, lúc này Đông xướng xướng tiếp “đồng hành tạ lễ tứ bái”, tất cả chấp sự xếp hàng vào các chiếu của gian giữa lễ tạ bốn lễ. Sau lời xướng “tái hoàn tả hữu vu”, tất cả đều vái một vái xong rồi bước ra ngoài chiếu thành hai hàng theo nhịp trống, nhịp chuông và tiếng nhạc của ban nhạc kết thúc buổi tế. Trong lúc tế, những lúc dùng hương, dâng rượu, đốt văn tế phường bát âm đều phải cử nhạc, các hành động trong khi tế đều được làm theo tiếng trống, tiếng chiêng. Mỗi một lần tế như vậy thường kéo dài chừng hai tiếng.


Ngày mồng 6 tháng 3: Rước bà Pháp Lôi (chùa Nhạc Miếu) và Pháp Vũ (chùa Hồng Cầu) xuống chùa Pháp Vân (chùa Thái Lạc) công đồng.
Ngay từ sáng sớm ngày mồng 6 tháng 3 tại chùa Nhạc Miếu, sau khi lễ Phật, đoàn rước khởi kiệu bắt đầu rước tượng bà Pháp Lôi xuống chùa Thái Lạc công đồng. Đi đầu đoàn rước là đội dẹp đường (trong quá trình rước, do người dự hội đông, chật đường nên phải có một đội dẹp đường) tiếp đến là đội cờ, phường bát âm, bát bửu, hương án, người cầm cờ lệnh, kiệu bà Pháp Lôi. Đi hai bên hương án và kiệu bà Pháp Lôi là những người cầm tàn quạt và lọng che. Trong quá trình rước, có lúc kiệu bà Pháp Lôi phải chạy. Khi chạy thì kêu “Huế! Huế! Huế!”, mỗi khi có cờ hiệu và trống lệnh:
Cờ Reo xướng: Một vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Cờ Reo xướng tiếp: Hai vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Cờ Reo xướng tiếp: Ba vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Đoàn rước đi đến chùa Hồng Cầu, lúc này kiệu bà Pháp Vũ cũng đã chuẩn bị xong nhưng chưa ra khỏi chùa, kiệu bà Pháp Lôi phải lùi lại để chờ kiệu bà Pháp Vũ ra, sau đó hai bà làm lễ chào nhau, dân gian vẫn thường gọi là lễ hạ thủ. Nghi thức này được tiến hành qua ba lần chào nhau. Khi chào nhau các giai kiệu cùng nhau nhún chân. Tiếp đến, đoàn rước khởi kiệu rước hai bà xuống chùa Thái Lạc. Kiệu bà Pháp Vũ rước đi trước, kiệu bà Pháp Lôi đi sau. Thứ tự đoàn rước giống như đoàn rước bà Pháp Lôi. Trong khi rước mỗi khi có trống lệnh Cờ Reo xướng:
Hai bà xuống chơi chùa Vân
Cơn mưa cơn gió xoay vần
Để cho thiên hạ dễ làm ăn!
Ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Khi đoàn rước đến gần chùa Thái Lạc, kiệu Pháp Lôi chạy thẳng xuống cổng chùa Thái Lạc. Xưa kia, khi kiệu Pháp Lôi chạy xuống chùa Thái Lạc thường vượt qua tường vào trong chùa (tường ở đây chỉ là tượng trưng, được đắp bằng đất trước cửa chùa cao khoảng 1m phủ cỏ lên trên, nhằm diễn lại sự tích khi mua cành dâu). Khi không thấy kiệu bà Pháp Vũ đâu thì lùi lại, chờ kiệu bà Pháp Vũ tới. Hai kiệu vào đến sân chùa thì dân làng thôn Quang Trung cũng bắt đầu rước kiệu bà Pháp Vân ra cửa chùa. Ba bà làm lễ chào nhau, kiệu Pháp Vũ chào chị trước, kiệu Pháp Lôi chào sau, cuối cùng là kiệu bà Pháp Vân chào lại. Sau lễ chào, kiệu Pháp Vân lùi vào trong gian giữa chùa, kiệu Pháp Vũ ở gian phía Đông, kiệu Pháp Lôi ở gian bên Tây. Khi ba kiệu chuẩn bị yên vị, thì thay đổi câu reo:
Ba bà ngự ba ngai rồng
Cơn mưa cơn gió đầy đồng
Để cho thiên hạ dễ làm ăn
Ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Ba bà công đồng ngự yên vị tại chùa Pháp Vân một đêm. Khi ba bà công đồng ngự yên vị tại chùa Pháp Vân, chính quyền địa phương làm lễ khai hội. Buổi chiều các giai kiệu và người dự hội tập trung tại sân Ủy ban nhân dân xã tham dự trò đánh Trăng (Giăng). Xưa kia, địa điểm đánh Trăng diễn ra trên các bãi đất rộng gần khu vực đoàn rước đi qua, nay bãi đất đã không còn. Trò đánh Trăng kéo dài khoảng 1 tiếng rồi nghỉ. Tham gia trò này chủ yếu là các giai kiệu và thanh niên trai tráng trong toàn xã. Thông thường mỗi lần đánh có khoảng năm mươi đến sáu mươi người tham gia. Ngoài ra còn có đội cờ, đội trống đứng cổ vũ. Trên khu đất rộng, Tiểu Cổ mặc áo dài đỏ, đầu đội khăn đỏ, tay cầm trống khẩu đi trước. Một giai kiệu khoẻ mạnh, có giọng âm vang đi theo sau, tay cầm một lá cờ đỏ để ra hiệu và reo. Khi có hiệu lệnh, các giai kiệu đóng khố xếp hàng vòng tròn lần lượt chạy theo Tiểu cổ và Cờ reo. Cả đoàn chạy theo vòng xoáy chôn ốc theo chiều kim đồng hồ, sau đó quay ngược trở ra. Cứ như vậy, đi đủ ba vòng thì kết thúc một lần đánh trăng. Trong khi đánh Trăng, Cờ reo xướng:
Một vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Hai vui vẻ ơi ! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Ba vui vẻ ơi ! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!.
Trong thời gian này các cụ lão bà và nhân dân địa phương tụng kinh kệ và lễ Phật tại các chùa thờ Tứ Pháp trên địa bàn xã.
* Ngày mồng 7 tháng 3: Lễ rước rồng lấy nước và rước ba bà từ chùa Pháp Vân xuống chùa Pháp Điện
- Lễ rước rồng lấy nước:
Ngày mồng 7 tháng 3, trước khi rước ba bà (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi) xuống chùa Pháp Điện, Ban tổ chức và dân làng làm lễ rước rồng lấy nước tại giếng cổ thôn Bình Minh. Bệ rồng được làm bằng gỗ, mặt bệ được ghép liền kích thước vuông khoảng 1,2m. Trên mặt bệ là chín con rồng (hai con rồng to và bảy con rồng nhỏ). Chất liệu rồng làm bằng thạch cao sơn màu đen. Xưa kia, nghi lễ rước rồng lấy nước được rước từ chùa Thái Lạc ra sông Xuân Cầu. Bệ rồng được làm bằng tre, mặt bệ được gép liền kích thước vuông, bốn chân bằng tre để tròn. Chất liệu rồng được bện bằng rơm, bên ngoài đắp bằng bùn và phải do người hiểu biết, khéo tay làm.
Những người tham gia lễ rước rồng phải tập trung tại chùa Thái Lạc từ sáng sớm gồm: Bốn giai kiệu rước rồng, trang phục đầu chít khăn đỏ, đóng khố; tám người vác gầu múc nước chân quấn xà cạp (gầu được làm bằng bẹ mo cau già, có cán tre dài khoảng 2,5m); bốn giai rước kiệu chóe nước, trang phục đầu chít khăn đỏ, đóng khố. Ngoài ra còn đội cờ, phường bát âm, chiêng trống,… Sau khi làm lễ tại chùa Thái Lạc, đoàn rước khởi hành rước rồng ra giếng cổ thuộc thôn Bình Minh làm lễ lấy nước rước về chùa Thái Lạc. Đi đầu đoàn rước là rồng dẫn đường, phường bát âm, đội cờ, hương án, bệ rồng đi hai bên là đội cầm gầu múc nước (Chạ long vương), kiệu chóe nước theo sau là dân làng. Đoàn rước sau khi tới giếng cổ thôn Bình Minh, nhà sư làm lễ xin nước. Lễ vật dâng cúng là vàng, hương, trầu, rượu, mâm xôi thủ lợn và hoa quả. Khi tụng xong bài kinh xin nước, nhà sư dùng gáo dừa sơn đỏ có cán gỗ để lấy nước từ giếng làng. Nước trước khi được đưa vào trong chóe, nhà sư tiến hành múc nước vào một chiếc chum sành sau đó mới đổ vào trong chóe. Trong khi nhà sư đang thực hiện nghi thức múc nước, bên ngoài tiếng trống, tiếng chiêng hòa cùng với các bản tấu nhạc của phường bát âm tạo không khí âm vang cả một khu vực. Bên trong các già tiếp tục đọc kinh, kể hạnh, người dự hội dõi theo từng gáo nước được đổ vào chóe. Khi múc xong, những người cầm gầu lần lượt múc nước từ giếng vảy ra xung quanh, miệng hô “Mưa! Mưa! Mưa!”. Sau khi lấy nước xong đoàn rước lại tiếp tục theo cung đường cũ quay trở về chùa Thái Lạc. Số nước lấy tại giếng cổ thôn Bình Minh được chia thành ba phần đặt lên ban thờ ba bà: Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi. Khi mọi thủ tục được hoàn tất, lễ rước ba bà xuống chùa Pháp Điện mới được tiến hành.
- Rước ba bà từ chùa Pháp Vân xuống chùa Pháp Điện:
Từ chùa Thái Lạc kiệu bà Pháp Vân được rước ra trước, sau đó là kiệu bà Pháp Vũ và bà Pháp Lôi. Thứ tự đoàn rước như sau: Đầu tiên là đoàn rước bà Pháp Vân với rồng dẫn đường, phường bát âm, đội cờ (gồm cờ thần, cờ Phật, cờ Tổ quốc), đội cầm gầu múc nước, trống cái, trống khẩu, cờ reo, hương án, kiệu bà Pháp Vân. Đi hai bên hương án và kiệu bà Pháp Vân là những người cầm tàn, lọng, quạt vả. Phía sau là các cụ hai giới cùng dân làng và du khách thập phương tham gia đám rước. Tiếp đến là đoàn rước kiệu bà Pháp Vũ và kiệu bà Pháp Lôi, thứ tự đoàn rước được sắp xếp giống như đoàn rước bà Pháp Vân. Trên đường đi gặp những chỗ có nước những người cầm gầu múc nước vảy lên làm phép, miệng hô “Mưa, Mưa, Mưa”.
Trong quá trình rước, dưới sự điều khiển của người cầm cờ lệnh:
Cờ Reo xướng:
Ba bà xuống chơi chùa Tông (chùa Pháp Điện)
Cơn mưa cơn gió đầy đồng
Để cho thiên hạ dễ làm ăn Vui vẻ ơi!
Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Và:
Ba bà xuống ngự chùa Tông
Bốn bà công đồng để rồng lấy nước trời mưa
Chảy tràn đồng Chưa, chảy xuống đồng Chuối, xối xuống đồng Văn
Để cho thiên hạ dễ làm ăn
Ta cùng vui vẻ ơi!
Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Đoàn rước đến khu vực gần đường 5, kiệu bà Pháp Lôi chạy vượt qua tiến vào gần cổng chùa Pháp Điện rồi lùi ra đứng chờ hai kiệu sau. Khi các kiệu đủ, chị em làm lễ chào nhau, các giai kiệu chạy và nhún chân. Kiệu bà Pháp Điện không ra khỏi chùa mà chỉ được rước bà ra cửa chùa chào rồi lùi lại (vì nhân dân nơi đây quan niệm rằng nếu bà Pháp Điện ra khỏi cổng Tam quan chùa nhìn vào làng nào thì làng ấy sẽ có hoả hoạn). Ba chị đến thăm phải ngự ở ngoài chùa vọng vào. Trước đó, thôn Hồng Thái phải dựng trước ba gian nhà lợp lá trước cửa chùa Pháp Điện để khi ba bà: Pháp Vân, Pháp Vũ và Pháp Lôi đến ngự ở đó một đêm.
Buổi chiều, tại sân trường Tiểu học và Trung học cơ sở xã, Ban tổ chức lễ hội tổ chức giao lưu thi đấu thể thao: Cầu lông, bóng chuyền nam và bóng chuyền nữ. Buổi tối, dân làng và các lão bà lại tập trung tại các ngôi chùa thờ Tứ Pháp trong xã cúng lễ, đọc kinh, kệ, kể hạnh. Sân chùa là nơi giao lưu, biểu diễn văn nghệ giữa các xóm trong làng, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương.
* Ngày mồng 8 tháng 3: Lễ rước ba bà về hoàn cung
Buổi sáng ngày mồng 8 tháng 3, đúng 8 giờ sáng Ban tổ chức lễ hội cùng dân làng và nhà sư tham gia lễ hội tập trung đông đủ tại chùa Pháp Điện. Sau khi các nhà sư làm lễ, kiệu ba bà Pháp Vân, Pháp Vũ và Pháp Lôi được rước vào cửa chùa Pháp Điện, bốn bà làm lễ chào nhau. Trong khi chào, dưới sự điều khiển của người cầm cờ lệnh:
Cờ Reo xướng:
Giai tàn, giai tán,
Giai nhang án, giai quạt vả,
Giai trường cả, giai cả kiệu.
Ta cùng vui vẻ ơi!
Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Bốn bà về ngự bốn tòa
Mưa cơn gió thuận hòa
Để cho thiên hạ dễ làm ăn
Ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Một tiếng ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà! Khiêng kiệu chạy lên phía trước nhún chân chào.
Tiếng nữa là hai, ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà! Khiêng kiệu chạy lên phía trước nhún chân chào.
Tiếng này là tiếng thứ ba, ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà! Khiêng kiệu chạy lên phía trước nhún chân chào.
Sau khi lần lượt các bà chào nhau, kiệu ba bà Pháp Vân, Pháp Vũ và Pháp Lôi được rước hoàn cung. Đoàn rước về đến cửa chùa Thái Lạc, kiệu bà Pháp Vân được rước vào chùa Thái Lạc, hai kiệu bà Pháp Vũ và Pháp Lôi đứng ngoài cổng chùa làm lễ chào bà Pháp Vân rồi rước trở về các chùa hoàn cung. Nghi lễ chào nhau được thực hiện giống như tại cửa chùa Pháp Điện. Về gần đến chùa của mình, các kiệu phải quay lưng đi trước để khi vào chùa không phải quay mặt tượng. Khi các bà về hoàn cung, lúc đó hội cũng coi như kết thúc. Buổi chiều, các chùa làm lễ kê chân nhang và yên vị Tứ Pháp.
Trước đây, sau khi ba bà Pháp Vân, Pháp Vũ và Pháp Lôi ngự tại ba gian nhà tre tại chùa Pháp Điện một đêm thì sáng sớm hôm sau dân làng tiến hành rước ba bà đi tuần nhiễu quanh tổng Thái Lạc. Theo sự tích truyền lại, người ta đã thuê hai ông Đào Khảm và Đào Lượng tạc bốn đoạn cành dâu thành bốn pho tượng làm mẫu, sau này căn cứ vào mẫu tượng đó mà tạc ra tượng Tứ Pháp. Ban ngày, hai ông tạc tượng ở chùa Thái Lạc, đêm về ngủ tại chùa Ôn Xá (chùa Un) nên trong tiến trình của lễ hội, có phần rước các bà sang thăm chùa Ôn Xá và bao giờ cũng ngự tại đây một đêm. Trong quá trình rước đổi câu reo là:
Ba bà đi chơi chùa Un
Cơn mưa cơn gió ùn ùn
Để cho thiên hạ dễ làm ăn
Ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: dà!
Sáng hôm sau, đoàn rước dời chùa Un, ba bà được rước đi tuần nhiễu qua các làng như Xuân Lôi, Ngải Dương, Thanh Đặng, Hoằng Nha. Dọc đường tuần nhiễu khi đi qua các cửa đình, chùa của các làng đoàn rước phải dừng lại để các bà bái vọng thành hoàng làng. Trên đường trở về khi có cờ hiệu và trống lệnh, Cờ Reo xướng:
Ba bà về ngự ba toà
Cơn mưa cơn gió thuận hoà
Để cho thiên hạ dễ làm ăn
Ta cùng vui vẻ ơi! Tất cả giai kiệu đều đồng thanh: Dà!
Ngoài các hoạt động chính, trong thời gian diễn ra lễ hội, các gia đình trong xã Lạc Hồng đều sắm sửa lễ vật ra chùa lễ Phật (lễ vật thường là hương hoa, oản quả), làm cơm ở nhà để thiết đãi bà con và bạn bè xa gần về dự hội. Vì thế, trong suốt những ngày diễn ra lễ hội, cả xã Lạc Hồng đều tưng bừng nhộn nhịp.


Không gian văn hóa liên quan đến Lễ hội Cầu mưa
- Chùa Thái Lạc (Pháp Vân tự): Chùa được xây dựng tại thôn Quang Trung, xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm. Nguyên xưa, đây là ngôi chùa của cả xã Thái Lạc cũ. Sau này, do việc phân chia các xóm thành thôn nên chùa Thái Lạc là ngôi chùa chung của bốn thôn Quang Trung, Minh Hải, Bình Minh và Phạm Kham. Chùa Thái Lạc đã được xếp hạng là di tích “Lịch sử và Kiến trúc nghệ thuật” cấp Quốc gia năm 1964 (theo Quyết định số 29/VH- QĐ ngày 13 tháng 01 năm 1964 của Bộ Văn hoá - Thông tin, nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch). Năm 2018, chùa được xếp hạng là di tích cấp Quốc gia đặc biệt (theo Quyết định số 1820/QĐ-TTg ngày 24/12/2018 của Thủ tướng Chính phủ).
Căn cứ vào các bức cốn cổ còn lưu giữ tại chùa, các nhà nghiên cứu cho rằng ngôi chùa được xây dựng từ thời Trần (1225 - 1400). Ngoài thờ Phật, chùa còn thờ bà Pháp Vân, một trong Tứ Pháp (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện). Trải qua quá trình lịch sử ngôi chùa đã được trùng tu lại nhiều lần vào các năm 1630 - 1636, 1690 - 1691 và năm 1703. Toàn bộ kiến trúc chùa Thái Lạc hiện nay được bố trí kiểu "Nội công ngoại quốc" gồm: 09 gian Tiền đường; 02 gian Thiêu hương; 01 gian 02 chái Thượng điện. Thượng điện chùa Thái Lạc là một trong những hạng mục công trình kiến trúc gỗ cổ nhất Việt Nam. Đây là hạng mục còn bảo lưu được các giá trị kiến trúc nghệ thuật thời Trần. Theo các nhà nghiên cứu đây chính là kiến trúc của ngôi chùa thuở sơ khai. Trên các cốn, đố của các vì kèo và trên các cột đấu tòa tam bảo có mảng chạm khắc gỗ lớn. Đề tài chủ yếu là cảnh đàn hát, dâng hoa của các tiên nữ, các hình rồng cuốn lượn chầu ngọc, vờn hoa và các hình phỗng đang uốn mình đội bệ sen, đều mang phong cách nghệ thuật Trần. Ngoài các bức chạm khắc, nơi đây còn lưu giữ tượng thờ bà Pháp Vân.
Chùa Thái Lạc là nơi diễn ra các nghi thức, nghi lễ quan trọng trong Lễ hội Cầu mưa tại xã Lạc Hồng.
- Chùa Nhạc Miếu (Pháp Lôi tự): Chùa Nhạc Miếu hay còn được gọi là chùa bà Huế. Trong hệ thống thờ Tứ pháp tại xã Lạc Hồng, các vị Tứ pháp được nhân dân gọi lần lượt với các tên: Pháp Vân (Bà Cả), Pháp Vũ (Bà Quê), Pháp Lôi (Bà Huế), Pháp Điện (Bà Tông). Do vậy, trong Lễ hội cầu mưa khi ruowcs kiệu bà Pháp Lôi các giai kiệu đều hô Huế!Huế!Huế!.
Chùa Nhạc Miếu được khởi dựng từ sớm, đã bị phá huỷ vào năm 1966. Sau khi chùa bị phá huỷ, toàn bộ đồ thờ, tượng pháp được đem gửi tại chùa Thái Lạc. Đến năm 1993, chính quyền và nhân dân thôn Nhạc Miếu tiến hành phục dựng lại chùa trên nền móng cũ và rước tượng về thờ tự tại chùa. Hiện tại, chùa Nhạc Miếu có bố cục mặt bằng tổng thể hình chữ Đinh gồm 05 gian Tiền đường và 03 gian Thượng điện. Các cấu kiến và thành phần kiến trúc tại di tích được làm theo phong cahs kiến trúc truyền thống. Trong số các di vật còn lại của chùa, đáng chú ý nhất là pho tượng bà Pháp Lôi có niên đại thế kỷ XVI. Tượng ngồi trong thế kiết già, tay phải giơ lên thuyết pháp với các ngón khép chỉ thẳng lên trời, lòng bàn tay quay ra phía trước. Tượng có khuôn mặt nữ, giữa trán nổi một u tròn nhỏ thay cho “bạch hào” (quý tướng của Phật). Thân hình tượng với vai nở, bụng thon nhỏ, váy nhiều nếp. Trong Lễ hội Cầu mưa, kiệu bà Pháp Lôi tại chùa Nhạc Miếu tham gia trực tiếp vào lễ hội.
- Chùa Hồng Cầu (Pháp Vũ tự): Chùa được khởi dựng từ sớm làm nơi thờ Phật và thần Pháp Vũ. Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, chùa đã bị phá hủy. Đến năm 1993, chùa được phục dựng lại với kết cấu kiến trúc hình chữ Đinh. Đến năm 2018, chùa được trùng tu tôn tạo lớn gồm 05 gian Tiền đường và 03 gian Thượng điện. Các cấu kiện chủ yếu được bào trơn đóng bén. Trong số các di vật còn lưu giữ tại chùa, đáng chú ý nhất là pho tượng bà Pháp Vũ. Tương truyền, pho tượng bà Pháp Vũ được tạo tác vào thời nhà Mạc.
- Chùa Hồng Thái (Pháp Điện Thiền tự): Chùa còn được gọi là chùa Bà Tông. Chùa được khởi dựng từ sớm, đến năm 1999 nhân dân cùng sư trụ trì chùa đã hưng công xây dựng lại trên nền móng cũ theo phong cách kiến trúc truyền thống. Hiện tại chùa có bố cục mặt bằng tổng thể hình chữ Đinh gồm 05 gian Tiền đường, 03 gian Thượng điện. Dấu tích của ngôi chùa cổ còn hội tụ ở pho tượng Pháp Điện được đặt trong khám thờ tại chùa.
- Đình Thái Lạc (thôn Quang Trung): Căn cứ vào bản thần tích đình Thái Lạc được Hàn lâm viện Đông các Đại học sĩ Nguyễn Bính vâng mệnh soạn vào năm Hồng Phúc 1571. Đến năm Vĩnh Hựu thứ 3 (1737), Quản giám Bách thần Tri điện Hùng Lĩnh Thái khanh thần Nguyễn Hiền tuân theo bản cũ chép lại thần tích ngọc phả. Nội dung thần tích cho biết, đình Thái Lạc là nơi tôn thờ Đức Thánh ông tên là An Dưỡng Đại vương và Đức Thánh bà là Quảng Huệ công chúa. Theo thần tích, thân sinh của An Dưỡng đại vương là cụ Phạm Thân và Hồ Thị Bột. Hai ông bà là người ở trang Thái Lạc, huyện Tế Giang, phủ Thuận An, đạo Bắc Giang. Khi sinh ra ông đã có diện mạo khôi kỳ, lớn lên đạo học tinh thông, tài năng trí tuệ, không ai sánh kịp. Năm An Dưỡng mười bảy tuổi, có giặc Chiêm Thành xâm lấn nước ta. Vua Lê Đại Hành thân chinh làm tướng cho quân đi chống cự, một mặt đi các nơi tìm nhân tài giúp nước. Khi đến huyện Tế Giang nghe có người văn học tinh thông, võ nghệ cao cường, ai ai cũng mến phục, vua bèn cho triệu vào hỏi kế phá giặc, ông tâu binh thư yếu lược đều thuộc lòng. Vua Lê thấy vậy trọng dụng cử ông làm “tiền binh xuất tướng”. An Dưỡng phụng mệnh lấy chín đạo quân, hợp lực trợ chiến, được hơn một năm giặc Chiêm Thành đại bại, thiên hạ thái bình, vua Lê về ban tặng cho mở tiệc ăn mừng. Đang khi ăn uống yến ẩm, An Dưỡng ra bái tạ vua, lúc đó trời đất tối tăm mù mịt, sấm chớp ầm ầm không ngớt, chiếc diều bay rơi xuống xứ đồng Chè, đồng thời xác ông đã hoá nằm ở đó, tức ngày 21 tháng 11. Vua thấy lạ ca tụng "sinh chi tướng, tử chi thần". Thương xót người có công với nước, vua cử đình thần hành lễ điếu văn, ban thưởng nghìn quan tiền để làm hương hoả, lập miếu thờ, miễn cho dân làng ba năm binh lính thuế khoá tạp dịch. Vua còn phong ông là “Thượng đẳng phúc thần”. Tương truyền trong nhân dân, Quảng Huệ công chúa là con vua thời ấy có ước hẹn với An Dưỡng, khi chiến thắng trở về vua sẽ gả công chúa cho. Sau chiến thắng An Dưỡng lại hoá thân đột ngột nên bà nguyện theo ông và được thờ cùng An Dưỡng Đại vương gọi là Đức Thánh bà. Do nằm cạnh chùa Thái Lạc nên khi rước tượng Pháp Vũ, Pháp Lôi qua đình làng bao giờ cũng phải làm lễ chào thánh trước cổng đình.


Giá trị lịch sử
Lễ hội Cầu mưa cùng với tín ngưỡng thờ Tứ Pháp ở vùng châu thổ sông Hồng đã phản ánh rõ nét quá trình du nhập và phát triển của Phật giáo vào Việt Nam mà điểm đầu tiên tiếp xúc cũng là một trung tâm của Phật giáo đương thời đó là vùng Luy Lâu (Bắc Ninh) vào những năm đầu Công nguyên. Từ trung tâm này, tín ngưỡng thờ Tứ Pháp đã lan tỏa ra các vùng phụ cận trong đó có Hưng Yên. Các di tích thờ Tứ Pháp ở Hưng Yên hiện còn đã phần nào phản ánh sự lan tỏa này.
Lễ hội Cầu mưa là một bằng chứng phản ảnh sự dung hòa giữa việc thờ Phật với việc tôn thờ các vị thần bảo hộ các cộng đồng làng xã trong vùng - Tứ Pháp trên đường tuần nhiễu đã dừng lại, tại cửa đình làng để bái vọng Thành hoàng làng của làng mà đoàn rước đi qua. Đồng thời, Lễ hội cầu mưa còn là một bằng chứng xác nhận việc, ngay từ những năm đầu Công nguyên, Phật giáo và Nho giáo, khi du nhập vào Việt Nam đã có sự dung hòa, cùng nhau phát triển.
Không chỉ phản ánh đời sống tôn giáo tín ngưỡng của cư dân đồng bằng châu thổ sông Hồng, Lễ hội Cầu mưa còn phản ánh quá trình khai phá vùng đất này trong quá khứ. Trong quá trình phát triển, người Việt đã từng bước làm chủ vùng châu thổ theo hướng từ núi dần ra biển. Truyền thuyết cũng như thực tế lịch sử đã cho thấy, sự hình thành vùng châu thổ hạ lưu sông Hồng - còn được gọi là châu thổ trẻ, chính là cuộc chinh phục, khai phá những vùng lầy lội mà trung tâm là Hưng Yên.
Lễ hội Cầu mưa tại xã Lạc Hồng ngày nay cũng đã phản ánh được phần nào tập quán sử dụng nước của cư dân nơi đây. Trong quá trình sản xuất nông nghiệp, về mặt hình thức người Việt sử dụng hai nguồn nước chính là nước sông và nước mưa để trồng lúa nước. Tuy nhiên, những nguồn nước này không phải lúc nào cũng thuận lợi, do vậy phải có những ứng phó phù hợp. Khi trời hạn hán lâu ngày không có mưa, Lễ hội Cầu mưa được mở để cầu nguồn nước. Trong các nghi lễ của lễ hội có việc rước rồng lấy nước tại giếng cổ thôn Bình Minh (xưa là sông Xuân Cầu) và trò đánh Trăng. Những nghi lễ này phần nào phản ánh tập quán canh tác dẫn thủy nhập điền. Thông qua các nghi lễ, nghi thức và các trò diễn xướng trong lễ hội, con người muốn tái hiện lại lịch sử, tái hiện xã hội, tái hiện cội nguồn của tự nhiên và con người.


Giá trị văn hóa
- Giá trị cố kết cộng đồng
Lễ hội Cầu mưa là nơi cố kết cộng đồng làng xã, là sợi dây liên hệ các cá nhân, gia đình, dòng họ, làng xóm và cả du khách thập phương, tạo nên giá trị tiêu biểu nhất của lễ hội. Lễ hội biểu dương những giá trị văn hóa và sức mạnh của cộng đồng, tạo nên tính cố kết bền chặt của cư dân địa phương. Người dân Lạc Hồng ngày nay đến hội để vui chơi nhưng đồng thời cũng là củng cố thêm tình đoàn kết giữa con người với con người, giữa cá nhân với các thành viên trong làng xã. Việc phụng thờ bốn vị Tứ Pháp tại các ngôi chùa trên địa bàn xã là biểu hiện sự cộng cảm của nhân dân Lạc Hồng về các hoạt động tâm linh và các sinh họat văn hóa cộng đồng. Trong Lễ hội Cầu mưa mọi người đều tham gia trình diễn, sáng tạo và hưởng thụ, tạo nên niềm cộng cảm giữa các thành viên trong làng và sự nhất quán trong việc trao truyền các giá trị văn hóa giữa các thế hệ trong làng, xã.
Mỗi khi đến dịp lễ hội, những con người nơi đây dù ở xa quê, đi đâu cũng đều trở về quê hương, về với hội làng với niềm vui đoàn tụ vì lễ hội là của chung, của tất cả mọi người. Về với lễ hội người ta không phân biệt cao thấp, sang hèn mà mọi thành viên tham dự đều bình đẳng như nhau. Nếu như trong đời thường, cuộc sống còn có sự không công bằng trong xã hội, địa vị, quyền lợi trong làng của người này cao hơn người kia thì khi vào hội những điều bất bình đẳng đó không còn tồn tại. Do vậy trong lễ hội, mối quan hệ giữa con người với con người là thân mật, cởi mở và phóng khoáng, các nghi thức, nghi lễ trong lễ hội như một sợi dây dàng buộc, níu kéo, làm cho con người xích lại gần nhau hơn, xóa đi sự xa lạ thường ngày. Từ đó làm nảy sinh những tình cảm yêu thương, gắn bó với quê hương, đất nước và con người.
Trong không khí của ngày lễ hội người ta tạm quên đi những ngăn cách xã hội, những bon chen đời thường để cùng nhau thực hiện những nghi lễ tôn giáo, tín ngưỡng cùng nhau hướng về hội với niềm tin chân thành, cùng thể hiện sự ngưỡng mộ, tôn vinh thành kính đối với thánh, thần để cầu mong cho sự che chở, bảo vệ cho sự bình yên của cộng đồng. Ngày hội ai cũng có thể tham gia các cuộc thi tài, vui hội trong không khí bình đẳng và dân chủ. Những họat động văn hóa tiêu biểu trong Lễ hội Cầu mưa như lễ rước Tứ Pháp, rước rồng lấy nước hay trò chơi đánh Trăng đã thực sự thu hút được sự tham gia hưởng ứng của cộng đồng, tạo nên sự cộng cảm giữa các thành viên trong lễ hội, sự nhất quán trong việc trao truyền các giá trị văn hóa giữa các thế hệ, giúp con người giao hòa giữa quá khứ và hiện tại, tạo ra sự cộng hưởng và lan tỏa để mọi người cùng nhau tham gia vào việc tái tạo và sáng tạo ra những giá trị văn hóa.
- Giá trị hướng về cội nguồn
Lễ hội Cầu mưa mang giá trị hướng về cội nguồn sâu sắc, ngay ở chính bản thân của lễ hội cũng là sự trở về với cội nguồn, hình ảnh cội nguồn được phản ảnh qua tục thờ cúng Tứ Pháp và thông qua lễ hội của làng, những con người đã sáng tạo ra văn hóa và lịch sử của làng mình. Sự trở về cội nguồn của người dân Lạc Hồng như là một hình thức trở về, tìm về và khẳng định lại nguồn gốc cộng đồng làng xã và bản sắc văn hóa của riêng mình. Toàn bộ sự tích Tứ Pháp được khơi dậy, sống lại thông qua toàn bộ diễn trình của Lễ hội Cầu mưa, thể hiện đậm nét trong các nghi thức rước nước, rước kiệu cho đến các trò diễn như đánh Trăng, thông qua các hình thức này, con người hiểu rõ hơn nguồn gốc của các vị thần được thờ ở trong làng mình và từ đó họ hiểu và biết đến cội nguồn của cộng đồng. Mặc dù lễ hội ngày nay tại di tích chưa được trọn vẹn như lễ hội xưa nhưng nó đã phản ảnh gần trọn vẹn Lễ hội Cầu mưa trong quá khứ. Đây thực sự là một thành công trong quá trình tìm về với cội nguồn tự nhiên của toàn bộ cư dân, cộng đồng nơi đây. Mặt khác, những nghi thức tế lễ trong lễ hội cũng chính là để tỏ lòng biết ơn, thành kính và ghi nhớ công lao che chở, phù hộ dân làng của các vị thần được thờ. Việc tổ chức lễ hội còn góp phần trong việc giáo dục thế hệ hôm nay về truyền thống đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, răn dạy con người biết ăn, ở có nghĩa có tình với tổ tiên, làng xóm, con người phải biết sống tốt hơn và luôn hướng về những điều tốt đẹp trong tương lai, từ đó khơi dậy lòng tự hào dân tộc của mỗi người dân.
- Giá trị cân bằng đời sống tâm linh
Bên cạnh đời sống vật chất của con người ngày càng được cải thiện và nâng cao thì nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần trong đời sống tâm linh vẫn luôn hiện hữu, là nhu cầu tất yếu. Trong quá trình khai phá vùng đồng bằng châu thổ Bắc Bộ với cây lúa nước, cho dù trong quá trình lịch sử ấy, con người đã quan sát tự nhiên, tích lũy được những kinh nghiệm, tri thức về thời tiết, khí hậu,… nhằm tìm ra quy luật để vận dụng vào sản xuất nông nghiệp, song thời tiết thường biến đổi thất thường gây nên những hậu quả mà con người không thể biết trước được. Trong hoàn cảnh không thể lý giải được các hiện tượng thiên nhiên, việc xuất hiện những thần linh gắn với mây, mưa, sấm, chớp là đòi hỏi hết sức tự nhiên trong đời sống tâm linh người Việt. Trên cơ sở sự sùng bái và thiêng hóa các hiện tượng tự nhiên tạo nên những vị thần linh với hệ thống thờ tự, tượng thờ, thần tích, truyền thuyết, lễ hội,… Và khi cùng nhau làm những nghi lễ thờ phụng những vị thần linh này họ tin rằng sẽ “tác động” đến tự nhiên, đem lại cho cộng đồng một năng lượng tinh thần mới, giúp họ tự tin khi đối diện với các hiện tượng của tự nhiên. Mặt khác, thông qua lễ hội, đời sống con người hướng về cái cao cả, thiêng liêng cái mà con người ngưỡng mộ, ước vọng và tôn thờ, trong đó có niềm tin tôn giáo tín ngưỡng. Trong môi trường văn hóa làng, các vị thần linh trở thành chỗ dựa để dân làng gửi gắm niềm tin, hy vọng. Ngoài vai trò chuyển tải các giá trị văn hóa, lễ hội ngày nay còn giúp con người cân bằng đời sống tâm linh, giải tỏa những vướng mắc về tinh thần, người dân đến với lễ hội với một tấm lòng thành kính, biết ơn và sự cầu mong thầm kín của riêng mình, đồng thời để thỏa mãn được nguyện vọng nào đó của bản thân, gia đình và cộng đồng.
Đến với lễ hội chính là tìm lại bản sắc văn hóa dân tộc, con người được hòa mình trong không khí tưng bừng của lễ hội và được trải nghiệm trong môi trường văn hóa thân quen. Lễ hội mang đến cho con người một không gian mới, một cuộc sống mới và là thời điểm để con người có thể bộc lộ ra tất cả những gì tinh túy, hằng tiềm ẩn trong bản thân mình thông qua các diễn xướng, trò chơi dân gian truyền thống, từ những trang phục đẹp trong lễ hội, đến cách giao tiếp văn hóa mang lại cho con người trạng thái thăng hoa từ cuộc sống hiện thực.
- Giá trị sáng tạo và hưởng thụ văn hóa
Lễ hội Cầu mưa là môi trường văn hóa mang những nét đặc thù riêng của vùng châu thổ sông Hồng, chứa đựng những giá trị văn hóa dân gian đặc sắc, đồng thời là nơi trao truyền các giá trị văn hóa của cộng đồng từ thế hệ này sang thế hệ khác, tạo cho con người khả năng hòa nhập, sáng tạo và hưởng thụ văn hóa. Ở môi trường lễ hội, tất cả mọi người cùng tham gia sáng tạo và tái hiện những sinh hoạt, những hoạt động sản xuất, vui chơi giải trí,.... và cùng hưởng thụ những giá trị văn hóa, tâm linh đó. Người tham gia lễ hội thuộc nhiều lứa tuổi, trình độ hiểu biết, thị hiếu và nhu cầu khác nhau đi dự hội đều ở trạng thái háo hức, vui vẻ, chờ đợi thưởng thức các nghi lễ, trò chơi diễn xướng của hội một cách hào hứng, thoải mái tùy theo sở thích cá nhân và khả năng của bản thân mình với hội.
Các sinh hoạt văn hóa trong Lễ hội Cầu mưa vừa đặc sắc, phong phú được thể hiện dưới nhiều hình thức và đã đáp ứng được nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ văn hóa của nhân dân. Phần “lễ” trong Lễ hội Cầu mưa là một hệ thống nghi thức mang “tính biểu tượng” và được cách diễn hóa tạo thành một “lễ thức” toàn vẹn, nhằm biểu hiện lòng tôn kính của cộng đồng với thần linh, với lực lượng siêu nhiên. Lễ rước trong Lễ hội Cầu mưa là một màn trình diễn rất ngoạn mục, vừa mang tính nghiêm trang lại vừa sôi động, thu hút được đông đảo nhân dân tham gia. Hình ảnh các giai kiệu chơi đánh Trăng được coi là sự sáng tạo độc đáo của cư dân nông nghiệp, họ phải lao động cải tạo, tác động và chinh phục thiên nhiên để phục vụ nhu cầu cuộc sống.
- Giá trị bảo tồn làm giàu và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
Lễ hội không chỉ là tấm gương phản chiếu nền văn hóa dân tộc mà còn là môi trường bảo tồn, làm giàu và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Thông qua lễ hội, rất nhiều nghi lễ, trò chơi dân gian, diễn xướng dân gian mang tính biểu tượng được bảo tồn truyền thụ cho các thế hệ sau. Lễ hội là dịp nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí, nơi giao lưu gặp gỡ trao đổi thông tin,... Từ việc trải nghiệm lễ hội con người các thế hệ đã hiểu biết thêm về lịch sử, văn hóa của cộng đồng, dân tộc mình nhờ đó bản sắc văn hóa dân tộc được hồi sinh tái tạo và truyền giao.
Lễ hội chính là bảo tàng sống, bảo tàng tự nhiên về văn hóa dân tộc. Trong lễ hội các giá trị văn hóa truyền thống được sáng tạo theo ý tưởng phong phú của người dân, nhờ đó mà lễ hội tác động mạnh mẽ và sâu sắc vào đời sống tâm linh, hun đúc tâm hồn, tính cách con người. Lễ hội Cầu mưa cũng đã thể hiện đúng tâm tư, nguyện vọng của người dân Lạc Hồng. Đây là ước vọng bình dị của cư dân nông nghiệp trong việc cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt con người hòa thuận hạnh phúc.


Giá trị khoa học
Lễ hội Cầu mưa xã Lạc Hồng là một lễ hội lớn, góp phần bổ sung sự phong phú và đa dạng của hệ thống lễ hội tiêu biểu nước ta. Lễ hội cung cấp những tư liệu quý giá không chỉ cho các nhà nghiên cứu văn hóa, mà còn là nguồn sử liệu về lịch sử, xã hội, con người, phong tục tập quán của cộng đồng cư dân nơi đây.
Lễ hội là một loại hình sinh hoạt văn hóa cộng đồng phổ biến và đậm đà bản sắc dân tộc, là tài sản vô giá trong kho tàng di sản văn hóa phi vật thể, làm giàu và phát huy giá trị nền văn hóa dân tộc. Lễ hội Cầu mưa xã Lạc Hồng phản ánh một phần lịch sử, bảo lưu những giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời cho thấy được sự sáng tạo văn hóa của nhân dân trong diễn trình lịch sử.
Thông qua lễ hội, chúng ta thấy được tính cố kết cộng đồng, sự trao truyền những giá trị lịch sử, văn hóa cho các thế hệ kế tiếp, khơi dậy lòng tự hào của cộng đồng với những giá trị văn hóa truyền thống, giá trị lịch sử, hun đúc hình thành nên ý thức quốc gia, dân tộc.


Vai trò của di sản đối với đời sống cộng đồng hiện nay
Lễ hội Cầu mưa thuộc xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên có vai trò rất lớn trong đời sống cộng đồng dân cư cũng như trong phát triển kinh tế, xã hội, giáo dục văn hóa truyền thống cho nhân dân trong vùng cũng như trong cả nước. Đồng thời, khơi dậy tinh thần yêu quê hương đất nước, lòng tự hào về tổ tông, giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”. Từ đó nâng cao ý thức cộng đồng, củng cố tính cộng cảm, gắn bó, phát huy tình đoàn kết, tương thân, tương ái giúp đỡ lẫn nhau trong mọi hoàn cảnh.
Lễ hội Cầu mưa có sức sống trường tồn trong đời sống tinh thần của người dân xã Lạc Hồng trải qua nhiều thế hệ. Qua tư liệu phỏng vấn, hầu hết các ý kiến từ những người cao tuổi đến những người trẻ tuổi đều trả lời rằng, họ rất phấn khởi và háo hức mỗi khi làng chuẩn bị mở hội. Mỗi khi đến hội làng mọi người đều vui vẻ phấn khởi và tự nguyện tham gia lễ hội. Mỗi người đều được tham gia một phần việc của lễ hội và họ coi đó là nhiệm vụ và là niềm vinh dự cần làm, được tham gia lễ hội là được phúc, được lộc cho bản thân và gia đình. Ông Lê Viết Hòa cho biết: “Chúng tôi thấy rất phấn khởi khi chuẩn bị đến Lễ hội Cầu mưa. Mỗi khi đến lễ hội, chúng tôi huy động con cháu phải tham gia hết, thanh niên thì khiêng kiệu, người cao tuổi ra giúp việc nhà chùa, ai cũng hồ hởi tham gia lắm chứ không phải gượng ép đâu nhé!”. Khi hỏi về cảm nghĩ được nhận lộc của Phật hay các vị thần Tứ Pháp, các ý kiến đều cho rằng họ cảm thấy mãn nguyện, thoải mái, tin tưởng rằng năm đó sẽ làm ăn suôn sẻ, mạnh khỏe, mưa thuận, gió hòa. Đối với cư dân địa phương thì trong đó còn có cả sự tự hào về quê hương.
Lễ hội Cầu mưa không chỉ là điểm đến sinh hoạt văn hoá tín ngưỡng, hưởng thụ và tham gia diễn xướng văn hoá dân gian của cộng đồng dân cư chủ thể văn hoá nơi đây mà còn là điểm đến của nhiều du khách thập phương trong và ngoài nước. Cùng với nhiều di sản văn hóa vật thể trong xã, Lễ hội Cầu mưa luôn hấp dẫn, thu hút dông đảo du khách thập phương đến tham dự. Đây chính là tiềm năng để góp phần phát triển du lịch địa phương. Đồng thời, những người phục vụ các dịch vụ khác trong lễ hội thì cho rằng, sự phát triển của lễ hội đã làm tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân, kinh tế địa phương phát triển.
Năm 2018, chùa Thái Lạc được xếp hạng di tích cấp Quốc gia đặc biệt. Điều đó càng khẳng định giá trị to lớn của hệ thống di tích thờ Tứ Pháp và Lễ hội Cầu mưa tại xã Lạc Hồng đối với người dân địa phương và du khách thập phương. Lễ hội Cầu mưa thực sự có vai trò vô cùng quan trọng, ảnh hưởng tích cực đến đời sống sinh hoạt văn hoá tín ngưỡng của cư dân địa phương. Lễ hội là nơi để nhân dân địa phương gửi gắm niềm tin, niềm mong ước cho mưa thuận gió hoà, mùa vụ bội thu. Do vậy, lễ hội đã đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt văn hoá tinh thần, là phần không thể thiếu trong đời sống văn hoá tín ngưỡng của cộng đồng dân cư nơi đây.


Hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể
Sau một thời gian gián đoạn do chiến tranh và nhiều nguyên nhân khác nhau. Lễ hội Cầu mưa đã được khôi phục vào năm 2005, trong sự phấn khởi và vui mừng của chính quyền và nhân dân địa phương. Về cơ bản, Lễ hội Cầu mưa ngày nay đã được phục hồi và đi theo đúng với diễn trình lễ hội xưa và còn bảo lưu được gần như nguyên vẹn quy trình lễ rước nước và rước các Phật bà. Đầu tiên rước bà Pháp Lôi từ chùa Nhạc Miếu tới chùa Hồng Cầu thờ bà Pháp Lôi; sau đó cả hai bà Pháp Lôi và Pháp Vũ cùng được rước tới chùa Thái Lạc thờ bà Pháp Vân. Tiếp đến, rước cả ba bà Pháp Lôi, Pháp Vũ, Pháp Vân tới chùa Hồng Thái thờ bà Pháp Điện và cuối cùng rước ba bà trở về chùa của mình an vị. Khi rước các bà đến từng chùa, việc hành lễ sẽ diễn ra ngay tại chùa đó. Các nhà sư và các cụ bà tụng kinh, niệm Phật cầu cho mưa thuận gió hòa. Trong lễ rước các Phật bà, toàn bộ các câu diễn xướng của cờ reo vẫn được bảo lưu nguyên vẹn. Trò đánh Trăng - một trò chơi dân gian đặc sắc, riêng có và duy nhất trong Lễ hội Cầu mưa xã Lạc Hồng xưa vẫn được duy trì tổ chức theo đúng quy trình thực hành trước đây, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương. Tuy nhiên, Lễ hội Cầu mưa ngày nay cũng có một số thay đổi cho phù hợp với đời sống hiện tại.
Lễ hội ngày nay được tổ chức không phải xuất phát từ nguyên nhân thời tiết hạn hán lâu ngày không có mưa mà chủ yếu là xuất phát từ nhu cầu bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của địa phương. Xưa kia, lễ mở cửa chùa được tiến hành mỗi lần 3 ngày mở, 3 ngày đóng (tổng cộng là 6 ngày) và việc này có thể diễn ra trong vòng 18 ngày. Nếu trong thời gian làm lễ mở cửa chùa mà trời mưa xuống thì lễ hội sẽ không được tổ chức nữa. Trước đây, lễ hội thường kéo dài trong 7 ngày. Ngày nay, lễ mở cửa chùa được tiến hành trước ngày hội chính chỉ có một ngày và thời gian diễn ra lễ hội cũng rút ngắn lại chỉ còn ba ngày.
Công tác chuẩn bị cho lễ hội ngày nay cũng có nhiều thay đổi, nhất là trong việc chuẩn bị trang phục cho những người tham gia vào lễ rước. Việc chuẩn bị khố điều cho giai kiệu xưa kia phân công cho những gia đình có người được chọn làm giai kiệu đảm nhận, mỗi nhà được giao nguyên liệu và khuôn mẫu đúc khuy cài khố. Những chiếc khuy được đúc từ thiếc với chân khuy làm bằng chì thì nay khố điều được làm tập trung ngay tại các ngôi chùa tham gia vào lễ rước, với chân khuy là những chiếc đinh năm phân, đai khố được quấn nhiều vòng từ dây thừng mua ngoài chợ bện lại. Phần trang trí khố cũng thay các hạt bột, hạt bông xưa thay bằng các hạt cườm, hạt nhựa sẵn có. Hay như trong việc chuẩn bị chín con rồng cho lễ rước rồng đi lấy nước cũng thay bằng những con rồng làm bằng thạch cao, sơn màu đen, xưa rồng được quấn bằng rơm trộn với bùn.
Diễn trình rước Tứ pháp cũng rút ngắn lại, không còn rước các Phật bà Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi từ chùa Hồng Thái sang chùa Un Xá (xã Đình Dù), sau đó rước các bà đi tuần nhiễu quanh tổng như trước đây mà chỉ dừng lại ở lễ rước các bà hội lại với nhau tại chùa Hồng Thái là kết thúc. Lễ rước rồng đi lấy nước từ chùa Thái Lạc cũng thay đổi. Trong lễ hội xưa, rồng được rước đến lấy nước tại sông Xuân Cầu thì nay được rước đến lấy nước tại giếng cổ thôn Bình Minh rồi rước về. Như vậy, trong lễ hội ngày nay đã có sự giảm bớt một số địa điểm, thu hẹp lại không gian của lễ hội, không gian ấy chỉ còn bó hẹp trong xã Lạc Hồng.
Trò đánh Trăng trong lễ hội xưa được tổ chức trên một bãi đất rộng ở trước sân chùa Un Xá trong khoảng thời gian ba bà Pháp Vân, Pháp Vũ và Pháp Lôi ngự tại chùa Un Xá. Ngoài ra, trò đánh Trăng còn tiếp tục được tổ chức tại các khu vực Quán Chuột, bãi Đống Vông sau diễn trình rước ba bà dời khỏi chùa Un Xá đi tuần nhiễu quanh tổng. Ngày nay, trò đánh Trăng được tổ chức duy nhất vào buổi chiều ngày mồng 6 tháng 3 (âm lịch) ngay sau khi rước kiệu Pháp Vũ và Pháp Lôi đến chùa Thái Lạc. Địa điểm đánh Trăng được tổ chức ngay tại sân Ủy ban nhân dân xã Lạc Hồng và thời gian chỉ kéo dài chừng một giờ đồng hồ.
Lễ hội Cầu mưa ngày nay là lễ hội lớn, trọng diểm của tỉnh. Do vậy được thông tin, quảng bá rộng rãi, thu hút được đông đảo khách thập phương về dự hội, tạo thành lễ hội lớn của một vùng. Kết quả hoạt động lễ hội trong những năm vừa qua cho thấy, lễ hội đã phát huy được các tiềm năng, thế mạnh của văn hóa để phục vụ cho việc phát triển du lịch, dịch vụ và đáp ứng nhu cầu văn hóa tâm linh, giải trí của các tầng lớp nhân dân địa phương và các vùng lân cận. Ngoài ra, kinh phí thu được thông qua lễ hội đã tạo điều kiện thuận lợi cho công tác bảo tồn, tôn tạo di tích, tránh sự xuống cấp tại các di tích. Điều quan trọng nhất là việc truyền dạy các nghi thức và toàn bộ diễn trình rước Tứ Pháp cho thế hệ trẻ. Bản thân các cụ cao niên trong xã và những người trong coi di tích như Thượng Tọa Thích Quảng Hòa, ông Lê Viết Hòa đã thực hiện việc quay phim, ghi hình, ghi chép tư liệu về lễ hội để bảo tồn và lưu giữ. Tuy nhiên, do có thời kỳ gián đoạn kéo dài, các giá trị văn hóa truyền thống cũng dần bị mai một theo thời gian. Thế hệ những người đã từng tham gia lễ hội lần cuối, nay tuổi đã cao, việc nhớ lại lễ hội xưa còn chưa thật đầy đủ. Mặt khác, việc truyền dạy cho thế hệ trẻ chưa thực sự được quan tâm. Bởi thế hệ già mất đi, thế hệ trẻ kế cận, nếu không có những hiểu biết sâu sắc về lễ hội và không có niềm tự hào về lễ hội sẽ rất khó cho việc duy trì lễ hội.
Hiện nay, đội tế lễ, đội giai kiệu tại các thôn có thờ Tứ Pháp hoàn toàn tự phát, dựa vào nguồn kinh phí tự đóng góp để tập luyện trước khi địa phương mở hội. Nhiều thành viên trong các đội đang trong độ tuổi lao động, là trụ cột về kinh tế trong gia đình nên việc tham gia tế lễ phục vụ lễ hội cũng ảnh hưởng không nhỏ đếnvấn đề kinh tế khi nghỉ mất ngày công lao động. Vì vậy, hoạt động thường mang tính chất thời điểm, không có sự thống nhất chặt chẽ. Trong khi đó vai trò của đội tế, đội rước trong việc truyền dạy các nghi thức, nghi lễ trong lễ hội vô cùng quan trọng.
Vấn đề môi trường quanh các di tích sau dịp lễ hội luôn nổi cộm. Sau những ngày lễ hội, rác thải la liệt khắp khu vực trong ngoài di tích, đặc biệt khu vực trước cửa chùa Thái Lạc. Các dịch vụ phục vụ lễ hội chưa được quy hoạch. Hàng quán bày bán la liệt, mất trật tự, dọc hai bên lối vào chùa làm mất mỹ quan.
Lễ hội Cầu mưa gắn với tín ngưỡng thờ Tứ Pháp tại xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên khác với các lễ hội khác trong vùng cùng thờ Tứ Pháp đó là thời gian tổ chức lễ hội là vào tháng 3 âm lịch hằng năm trong khi đó những hội thờ Tứ Pháp tại các khu vực lân cận lại thường tổ chức vào ngày sinh Phật Thích Ca cũng là ngày sinh của Tứ Pháp (ngày mồng 8 tháng 4) hay ngày hóa của Phật Mẫu Man Nương (ngày 17 tháng Giêng). Sự độc đáo và khác lạ còn được thể hiện thông qua những chiếc khố của giai kiệu. Khố được làm khá cầu kỳ với nhiều nguyên phụ liệu khác nhau: Thừng, vải vóc, đinh, hoa cúc chì, hạt bóng, hạt cườm,… Ngoài ra, trong khi tổ chức rước Tứ Pháp cầu mưa, tham gia đoàn rước có Cờ reo là người reo và xướng vần, nội dung những câu reo chủ yếu để cầu mưa. Đặc biệt, có tổ chức trò đánh Trăng/Giăng, một trò chơi vô cùng đặc sắc thu hút đông đảo nhân dân và du khách dự hội hưởng ứng. Đây là những điểm khác biệt chỉ có trong Lễ hội Cầu mưa tại xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên mà không nơi nào có.



### Tooltip IconButton_41AEE21C_6148_9687_41D3_6BB4A2CA3A60.toolTip = Sơ đồ tham quan IconButton_41AE221C_6148_9687_4195_40B9D8F6B024.toolTip = Sổ ghi cảm tưởng ## Tour ### Description ### Title tour.name = VR360 LỄ HỘI CẦU MƯA TỨ PHÁP